کد مطلب: 6110
تاریخ درج مطلب: دوشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۸
احضار ارواح
شرح احوالات سیدمحمدحسن الهی طباطبایی ...

آقای آسید محمدحسن الهی اخوی آقای طباطبایی ، صاحب المیزان، خیلی متواضع، خاكی و بی‌ادّعا بود. شنیدم: ایشان در عرفان و فقه بر برادرش مقدم بود و آقای طباطبایی در فلسفه و تفسیر بر وی ترجیح داشت.

آقای حاج سید صدرالدین جزایری از علمای بزرگ تهران مطلبی دربارۀ آقای الهی نقل می‌كرد كه حدّ و حدود دقیق آن از خاطرم رفته ولی قریب به این بود:

آقای الهی می‌گفت: زمانی كه در تبریز بودم، شخصی نزد من آمد و از من درس  اسفار خواست. من قبول كردم و مدّتی به وی اسفار درس می‌دادم. بعداً فهمیدم كه او از علوم غریبه مطالبی می‌داند. آن شخص می‌گفت: من روح ارسطو را احضار كردم تا نزد او فلسفه بخوانم ولی او قبول نكرد. از او خواستم كسی را معرفی كند تا پیش او فلسفه بخوانم. او شما را معرفی كرد و كتاب اسفار را هم او معرفی كرد، لذا من با راهنمایی ارسطو نزد شما آمدم و اسفار را برای درس انتخاب كردم.

همچنین آقای الهی می‌گفت: من از طریق همان شاگرد برای ضعف مزاج و كسالتم خودم را به ابن‌سینا عرضه كردم تا او مرا معالجه كند. ابن‌سینا دستوری داد و آقای الهی مدّتی به آن دستور عمل كرد. سپس آقای الهی خودش را به محمد بن زكریای رازی عرضه كرد و او طب بوعلی را تخطئه كرد. ابن‌سینا و  رازی هر دو فیلسوف و طبیب بودند ولی بوعلی در فلسفه مقدم بود و رازی در طب. یكی از مراجعه‌های آقای الهی برای كلّیِ ضعف مزاج و مراجعه دیگرش برای ناراحتی معده بود. درباره زكریای رازی به یاد دارم رازی گفته بود: مشكل شما كُند شدن خارهای معده است و برای هضم غذا خوب عمل نمی‌‌کند و سبب ثقل سامعه هم می‌شود. سپس آقای الهی پرسیده بود: راه معالجه چیست؟ رازی گفته بود: شیرین‌بیان. از آن به بعد آقای الهی شیرین‌بیان می‌خورد.

یك وقت آقای الهی احتمالاً از طریق همان شاگرد، روح پدرش را احضار كرد و متوجه شد پدرش از برادرش _ آقای طباطبایی _ گله‌مند است. از سبب ناراحتی پرسید. پدرش گفت: چون او مرا در ثواب تفسیرش شریک نکرده است.[1]مطلبی كه من بی‌واسطه از آقای الهی شنیدم این است:

آقای حاج سید صدرالدین جزایری از آقای الهی نقل كرده بود: من راجع به سماوات سبع و ارضین سبع به وسیلۀ همان شاگرد سؤال كردم. جواب این بود: نه اینکه  هفت آسمان و هفت زمین یعنی چهارده موجود باشد، بلكه هشت موجود است: یكی زمین علی وجه الإطلاق و در طرف مقابل یکی آسمان علی وجه الإطلاق و ما بین آن دو، شش موجود است كه هم آسمان است و هم زمین بالإضافه. من در قم از آقای الهی پرسیدم: شما این مطلب را از چه كسی پرسیدید؟ فرمود: از سلطان سنجر ماضی استاد شمس تبریزی! این را بلاواسطه از آقای الهی شنیدم و تا آن وقت نشنیده بودم سلطان سنجر ماضی استاد شمس تبریزی است.          



[1]. مرحوم تهرانی در کتاب معاد شناسی (ج1، ص184 _ 188) همین قضیه را با این تفصیل از طریق علامه طباطبایی نقل کرده است:

«صاحب تفسیرالمیزان ... بیان فرمودند که: برادر من در تبریز شاگردی داشت که به او درس فلسفه می‌گفت و آن شاگرد احضار روح می‌نمود و برادر من توسط آن شاگرد با بسیاری از ارواح تماس پیدا می‌کرد. اجمال مطلب آن که: آن شاگرد قبل از آنکه با برادر من ربطی داشته باشد، میل کرده بود فلسفه بخواند و برای این منظور روح ارسطو را احضار نموده و از او تقاضای تدریس کرده بود. ارسطو در جواب گفته بود: کتاب اسفار ملاصدرا را بگیر و برو نزد آقای حاج سیدمحمدحسن الهی بخوان. این شاگرد یک کتاب اسفار ملا صدرا خریده و آمد نزد ایشان و پیغام ارسطو را (که حدود سه هزار سال پیش از این زندگی می‌کرده است) داد. ایشان در جواب می‌فرماید: من حاضرم، اشکالی ندارد.

روزها شاگرد به خدمت ایشان می‌آمد و درس می‌خواند و آن مرحوم می‌فرمود: ما به وسیله این شاگرد با بسیاری از ارواح ارتباط برقرار می‌کردیم و سؤالاتی می‌نمودیم و بعضی از سؤالات مشکله حکمت را از خود مؤلفین آنها می‌نمودیم. مثلاً مشکلاتی که در عبارات افلاطون حکیم داشتیم از خود او می‌پرسیدیم، مشکلات اسفار را از ملاصدرا سؤال می‌کردیم.

یک‌بار که با افلاطون تماس گرفته بودند، افلاطون گفته بود: شما قدر و قیمت خود را بدانید که در روی زمین «لا إله إلّا اللـه» می‌توانید بگویید. ما در زمانی بودیم که بت‌پرستی و وثنیّت آنقدر غلبه کرده بود که  یک «لا إله إلّا اللـه» نمی‌توانستیم بر زبان جاری کنیم. روح بسیاری از علما را حاضر کرده بود و مسائل عجیب و مشکلی از آنها سؤال کرده بود، به طوری که اصلاً خود آن شاگرد از آن موضوعات خبری نداشت. خود آن شاگرد که فعلاً شاگرد مکتب فلسفه است، مسائل غامضه‌ای را که آقای الهی از زبان شاگرد با معلّمین این فنّ از ارواح سؤال می‌کرد و جواب می‌گرفت، نمی‌فهمید و قوّه ادراک نداشت، ولی آقای الهی کاملاً می‌فهمید که آنها در زبان شاگرد چه می‌گویند.

می‌فرمود: ما روح بسیاری از علما را حاضر کردیم و سؤالاتی نمودیم مگر روح دو نفر را که نتوانستیم احضار کنیم: یکی روح مرحوم سید ابن طاوس و دیگری روح مرحوم سیدمهدی بحرالعلوم (رضوان اللـه علیهما) این دو نفر گفته بودند: ما وقف خدمت حضرت امیرالمؤمنین؟ع؟ هستیم و ابداً مجالی برای پایین
آمدن نداریم.

حضرت علامه طباطبایی (مدّ ظلّه) فرمودند: از عجائب و غرائب این بود که وقتی، یک کاغذ از تبریز از ناحیۀ برادر ما به قم آمد و در آن برادر ما نوشته بود که این شاگرد، روح پدر ما را احضار کرده و سؤالاتی نموده‌ایم و جوابهایی داده‌اند و در ضمن گویا از شما گله داشته‌اند که در ثواب این تفسیری که نوشته‌اید، ایشان را شریک نکرده‌اید، ایشان می‌فرمود: آن شاگرد ابداً مرا نمی‌شناخت و از تفسیر ما اطلّاعی نداشت و برادر ما هم نامی از من در نزد او نبرده بود. این که من در ثواب تفسیرْ پدرم را شریک نکرده‌ام، غیر از من  و خدا کسی نمی‌دانست، حتّی برادر ما هم بی‌اطّلاع بود، چون از امور راجعه به قلب و نیّت بود. و اینکه من در ثواب آن پدرم را شریک نکرده بودم، نه از جهت آن بود که می‌خواستم امساک کنم، بلکه آخر کارهای ما چه ارزش دارد که حالا پدرم را در آن سهیم کنم؟ من قابلیّتی برای خدمت خود نمی‌دیدم... . فرمودند: نامه برادر که به من رسید، بسیار منفعل و شرمنده شدم. گفتم: خدایا، اگر این تفسیر ما در نزد تو مورد قبول است و ثوابی دارد، من ثواب آن را به روح پدر و مادرم هدیه نمودم. هنوز این مطلب را در پاسخ نامه برادر به تبریز نفرستاده بودم که بعد از چند روز نامه‌ای از برادرم آمد که ما این بار با پدر صحبت کردیم، خوشحال بود و گفت: خدا عمرش بدهد، تأییدش کند، سیدمحمدحسین هدیه ما را فرستاد.

همچنین در مهرتابان (ص 370)درباره احضار روح مرحوم قاضی (رحمه اللـه) توسط آن شاگرد و سؤال از «طی الارض» مطلبی نقل شده است».

مرحوم تهرانی در نور ملکوت قرآن (ج 2، ص 383، پانوشت) آن شاگرد را چنین معرّفی می‌کند: «نام ایشان آقای شیخ محمدعلی ارتقائی ملقّب به ادیب العلماء است و ما در رساله مهرتابان و در معادشناسی از ایشان تحت عنوان شاگرد آقاسید محمد حسن الهی تبریزی برادر مکرّم حضرت علامه طباطبایی
نقل نموده‌ایم».

 

جرعه ای از دریا جلد سوم


...
ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
ماجرای اعتراض آیت الله العظمی سیستانی به بعضی از منبری ها
رویکردی نو در آموزش اخلاق |سید ابوالحسن مطلبی
شمال شرق افریقا | سید محمد شرف الدین
چهره های ماندگار افغانستان
تاريخچه‌ى اخوان‌المسلمين در مصر | سید محمد شرف الدین
خاطراتی زنده از زندگی علما/ جزهای خوانده شده قرآن، تقویم ماه آیت‌الله حسن‌زاده آملی بود
آية الله سيد محمد محقق داماد قدس‏ سره (م 1388)
تقى زاده و سلسله روحانيت
توصيه آخوند به امير افخم
مشروطه و منش كريمانه ميرزا
اشعار عربى عجمها
اسم اعظم
توحيد آخوند
ثمره‏ آگاهى از فقه اهل ‏سنت
صله امام رضا عليه‏ السلام
شیخ الشریعه | شیخ عبدالحسین حلی / ترجمه عبدالحسین طالعی
شرح حال خودنوشت سید ابوالقاسم دهکردی اصفهانی| دکتر عبدالحسین طالعی
عنايت حضرت معصومه عليه‏السلام
احفاد خاتون ‏آبادی
ماجراى حمله وهابى‏ ها به كربلا
دورنمای درونمایۀ صحیفۀ سجادیه
رونمایی از کتاب زندگی‌نامه آیت‌الله العظمی بروجردی(ره)
🔰 انتشار کتاب احوال، افکار ، آثار علامه شیخ محمّد حسین کاشف الغطاء (م1373)
ضرورت گریزناپذیر اجازه ،شیخ آقابزرگ تهرانی |ترجمه عبدالحسین طالعی
برگى از زندگى سيد جمال الدين اسدآبادى نوشته: علامه شيخ على كاشف الغطاء (م 1306) تصحيح: رضا مختارى
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
علی اکبر زمانی نژاد
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
ابوالفضل حافظیان
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
بزرگترین کتاب‌شناس قرن اخیر +تصاویر
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top