کد مطلب: 5069
تاریخ درج مطلب: پنج شنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷
مقدمه بحر المعارف
برگرفته از "زندگانی آیه الله چهارسوقی

بسم اللـه الرحمن الرحیم و منه نستمدّ المعونة و به نستعین.

بهترین تعریفی که از احوال جناب آخوند ملا عبدالصّمد همدانی مؤلّف کتاب عظیم بحر المعارف در دست می‌باشد، همان است که به نحو اختصار و اشاره در کتاب روضات الجنات آمده و دیگر کسان از تذکره نویسان و متصوّفه گرفته تا مرحوم علّامه امینی در کتاب شهداء الفضیلة و مرحوم معلّم حبیب آبادی در جلد دوم و سوم مکارم الآثار آنچه دربارۀ او نوشته‌اند مقرون به غلوّ و گزافه است.

راجع به آثار فقهی آن مرحوم یک مجموعه اصیل آن نیز در دست این ضعیف موجود می‌باشد. حق سخن را صاحب روضات در چند کلمه ادا کرده‌اند، و آنچه به نظر می‌رسد این است که مرحوم آخوند در میان انبوه طلاب علوم دینیّۀ کربلای معلّا و نجف اشرف در آخر قرن 12 و سرآغاز قرن 13 از نخست دارای دست و قلم و نفسیّات او طالب ترقی و تعالی و ذاتاً شخصی متحرّک بوده امّا چنانکه آثار فقهی موجود او به خوبی گواه است، از طریق معمول فقهای اسلام، در جنب غوّاصان اقیانوس فقاهت و اجتهاد امثال مرحوم کاشف الغطاء صاحبان ریاض و فصول و شریف العلماء نتوانسته است به جایی برسد و شهرتی به دست آورد. هنگامی که چند تن از مشاهیر عرفا و صوفیان زمان خود را از ایران به مشاهد مشرفه رسانیده‌اند مرحوم آخوند در برخورد با آنان دگرگونی تازه‌ای در خود یافته و قدم در مسلک تصوف و عرفان نهاده و با قدرت علمی که از سابق داشته است دست و قلم خود را در این راه به کار انداخته و با ترس و تقیّه بسیار به نگارش اثری دل‌نشین در سیر و سلوک اقدام نموده و ابتداء مطالب چشم‌گیری را از چندین کتاب معتبر تصوّف از جمله شرح گلشن راز شمس الدین لاهیجی به عین عبارات (و احتیاطاً بدون ذکر مأخذ) گردآوری و چندین بار (در کمال تحاشی و اختفاء) به صورت‌های گوناگون و حتّی با نام مستعار کتاب را نسخه کرد که برخی از آنها موجود است، و عاقبت بعد از تعدیل‌هایی (که در اثر شهرت به میل به مشرب تصوّف شخصاً مورد اتّهام واقع و حتّی کار به تکفیر هم کشیده شد) آن را به صورت بحر المعارف کنونی درآورد، امّا با پیش‌آمد شهادتش خود شکوفایی این اثر فریبندۀ بزرگ را به چشم ندید تا آنکه پس از درگذشتش کتاب مورد قبول اهل عرفان واقع گردید و نسخه‌های خطّی بسیاری از آن نوشتند، تا زمانی که در اثر طبع در همه جا منتشر و معروف و مقبول شد. امّا به نظر این لا شیء هنوز هم مطالب ناپسند و مُبدعانه لا بل ملحدانه مورد استعجاب از قلم یک عالم درس خوانده در سراسر کتاب تعدیل شدۀ موجود به چشم می‌خورد که مطالعه کننده هرکس باشد نباید بدانها غرّه شود. پس از آن مرحوم، معاصر و همشهری او حاج ملّا جعفر (محمد جعفر) کبودرآهنگی همدانی نیز همین راه را پیمود که او نیز در فقاهت و اجتهاد مدّعی شاگردی مرحوم میرزای محقق قمی (قدس اللـه روحه الشریف) است و از این دَر و آن‌در با نام و بی‌نام مطالب فراوانی در موضوع ما نحن فیه در دو کتابش مرآت الحق و مراحل السالکین فراهم آورده است و اصل مطلب در همه‌جا بازگشت به شیخ پرستی می‌کند. و اللـه العاصم.

هر کس بخواهد به حقایق معارف الهیّه واقف شود بهتر است به کتاب بی‌نظیر زبدة المعارف مرحوم آخوند ملا علی اکبر ایژه‌ئی اصفهانی (عطّر اللـه مضجعه) رجوع کند و دست از آن اثر نفیس عزیز برندارد که حقّاً زبدۀ معارف حقّه اهل بیت (صلوات اللـه علیهم اجمعین) را در آن گردآورده است (جزاه اللـه تعالی خیراً) و الّا بحر المعارف همان گونه که نامش گواهی می‌دهد دریایی است بی‌کران که اگر چه آبی زلال و خوشگوار دارد امّا هر کس وارد این دریای شگرف گردد از آسیب مطالب گمراه کنندۀ آن در امان نخواهد بود، الّا من عصمه اللـه؟عز؟.

خداوند سبحان به فضل عمیم و کرم جسیمش ما را در راه طلب از زیاده‌رویها و افزون‌خواهی‌ها باز دارد و از وادی ضلالت و گمراهی و سراب نفس امّاره برهاندو به صراط مستقیم خودش راهبر گردد و اتصال به مطلوب فرماید بمنه و کرمه.

و آخر دعوانا أن الحمد لله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّد المرسلین و عترته الطیّبین الطاهرین آمین.

نفس اژدرهاست او کی مرده است      

از غـــم بی آلتـــــی افســــــــرده است

 برگرفته از کتاب زندگانی آیه الله چهارسوقی

 

 


...
ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
اعمال خالده و خدمات اجتماعى حضرت آیت الله چهارسوقی
ولايت فقهاى جامع الشرايط
مقدمۀ اصول دین
گزارش انتقادی از منابع شرح‌ حال شیخ بهایی
مجموعۀ جباعی
فوائدی پراکنده از شیخ بهایی در آثار سیدنعمةاللـه جزائری
شرح حال آیةاللـه آقاى حاج شيخ آقا بزرگ طهرانى| علامه روضاتی
روضاتی نامه| محمد حسین تسبیحی (رها)
مقدمه بحر المعارف
اتقان و پختگى در نگارش
اساسنامه موسسه کتابشناسی شیعه
کتابیات 1 | محسن صادقی
حدیث نصر
درنگی برکرامتی از « میرزاطاهرتنکابنی» | علی حسن بگی
معرفی کتاب :زندگانی آیة الله چهارسوقی
شناخت نامه آیت الله حاج شیخ محمد حسین احمدی گلپایگانی|علی حسن بگی
معرفی "احوال و آثار بهاء الدین عاملی معروف به شیخ بهایی"
مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی
سیّد جعفر کشفی دارابی بروجردی (1189-1267ق) : سید حجّت کشفی
اشتباه تنقيح المقال درباره مدفن فخرالمحققين
ميرزا محمد تقى شيرازى قدس‏ سره (م 1338)
ذکر شریف "یا فاطمه" سلام الله علیها
آيه‏ اللّه‏ ميرزا محمد حسين نائينى قدس ‏سره (م 1355)
ناراحتى حضرت زهرا عليهاالسلام
ابعاد شخصيت شيخ انصارى
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
علی اکبر زمانی نژاد
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
ابوالفضل حافظیان
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
بزرگترین کتاب‌شناس قرن اخیر +تصاویر
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top