کد مطلب: 5065
تاریخ درج مطلب: پنج شنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۷
حدیث نصر
معرفی کتاب حدیث نصر ، موسسه کتابشناسی شیعه ، چ اول ، 1397 ،520 صفحه ، 35 هزار تومان

حدیث نصر به همت حجت الاسلام آقای سید حسین کشفی و مجموعه موسسه کتابشناسی شیعه حاصل شده است .

 

مقدمه گرد آورنده مطالب:

در هر صفحه‌ای از كتاب پر برگ تاريخ به تصوير انسان‏هاي والایی برمى‏خوريم كه هر يك با اعمال خويش، نامى نیک از خود به يادگار گذاشته‏اند كه با گردش روزگار از كتاب‏ها و خاطره‏ها محو نخواهد شد و غبار نسيان بر آن نخواهد نشست. بررسی زندگانى اين مردان نامور گيتى همواره روشنى بخش راه پر پيچ و خم حيات دانش دوستان و سرلوحه زندگى آيندگان است.

يكى از این ناموران و فرهیختگان، عالم عامل و فقیه کامل، چهرۀ محبوب و آشنا و فقیه مردم دوست، حضرت آیةالله حاج آقا نصرالله شاه‌آبادی است که مجاهدات علمی و عملی وی در فراز و فرودهای موقعیتهای اجتماعی از یک سو، و رشد و نموّ ایشان در بیت فقاهت و عرفان و معنویت و تحصیل در حوزه‌های علمیه تهران و قم و نجف و ارتباط نزدیک با امام خمینی و آیةالله العظمی خویی و سایر اعلام حوزه های علمیه (قدس الله اسرارهم) و هم چنین حضور در مبارزات علیه رژیم پهلوی و نقش مؤثر در تشکیل کمیته انقلاب اسلامی جهت ساماندهی امور انقلاب و کمک رسانی در هشت سال دفاع مقدس از سوی دیگر، سبب شده است که آیةالله حاج آقا نصرالله شاه‌آبادی گنجینه‌ای از خاطرات شنیدنی و ارزشمند باشند. از این رو برای ماندگار شدن این گنجینه ارزشمند بر آن شدم تا خاطرات ایشان را ضبط و تنظیم و تدوین کنم. ابتدا مصاحبه‌های مختلف معظم له را جمع آوری نمودم که مهمترین آنها عبارتند از:

1) مصاحبه با موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی

2) مصاحبه با مرکز پژوهشهای صدا و سیما

3) مصاحبه با مرکز اسناد انقلاب اسلامی

4) مصاحبه با مجموعه حدیث سرو

5) مصاحبه با موسسه شمس الشموس

هر چند مجموع این مصاحبات قابل ملاحظه بود، اما مطالب بسیاری بخصوص در باب نیای پدری و مادری و نیز مرحوم آیةالله میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (قدس سره) بیان نشده بود. لذا طیّ جلسات متعدد با معظم له و نیز در اثناء مجالس و سفرها نواقص و ابهامات مصاحبات برطرف و تکمیل شد. تمامی این جلسات را نیز ضبط نموده ام که مجموع آن ها شامل صدها فایل صوتی شده است.

 جا دارد از حضرت آیةالله شاه‌آبادی تقدیر و تشکر کنم که در این سال ها با روی باز مرا می پذیرفتند و به سؤالاتم پاسخ می دادند. 

کار تدوین را با برادر عزیزم حجةالاسلام مجتبی فرخ فال آغاز نمودم و اگر زحمات و همراهی و همدلی وی نبود کار به نتیجه نمی‌رسید.     

گردآوری اسناد و تصاویر از دیگر تلاشهای همزمان برای تکمیل مصاحبات بود که در مجموع بیش از 50  آلبوم از بستگان و دوستان و آشنایان آیةالله شاه‌آبادی شامل اسناد و تصاویری ناب و منتشر نشده از علمای اعلام بود. همچنین کوشش شد مصاحبات مستند سازی شود و حاصل آن تحقیقاتی است که بصورت پانوشتها درج شده است. مواردی که با رمز (ش) در پانوشت ذکر شده، نقل مستقیم کلمات حضرت آیةالله حاج آقا نصرالله شاه‌آبادی است که برای تکمیل و استدراک در پانوشت درج شده است.

لازم به ذکر است القاب اشخاص در کل کتاب مطابق گویش آیةالله شاه‌آبادی درج گردیده است و برای حفظ حلاوت گفتار معظم له از افزودن تعابیر احترامی رایج نظیر «آیةالله العظمی» و ... احتراز شد.  امید آن که بیوتات آیات عظام، عذر ما را بپذیرند.

این کتاب، جلد اول از خاطرات آیةالله شاه‌آبادی است و شامل بخش نیاکان و زندگی معظم له تا ورودشان به تهران در سال 1349ش است و به علت حجم زیاد مطالب، بقیه خاطرات معظم له در سالهای حضورشان در تهران و فعالیت های دینی و اجتماعی و انقلابی در جلد دوم خواهد آمد. ان شاء الله. 

در این جا وظیفه می دانم از رهنمودهای حضرت آیةالله حاج آقا نورالله شاه‌آبادی در تکمیل و تنظیم خاطرات تقدیر و تشکر نمایم، هم چنین از همه فضلا و عزیزانی که در به سامان رسیدن این اثر تلاش و همراهی کرده اند، تشکر کنم؛ از جمله از حضرات آقایان حجج اسلام علیرضا نخبه (مسئول بخش خاطرات موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی _ دفتر قم)، رضا مختاری (مدیر مؤسسه کتاب‌شناسی شیعه)، ناصرالدین انصاری قمی، محمدجواد شعبانی مفرد، مصطفی مشهدی، عبدالکریم عرشی (تهیه کننده مستند حدیث سرو)، نادر برقی و سرکار خانم زهره شاه‌آبادی، که در بخش های مختلف کتاب متحمل زحمات زیادی شده اند.

همچنین از افاضل بزرگوار حجج اسلام مجتبی فرخ فال و سید علی کشفی سپاسگزاری ویژه می کنم که در بخش تدوین و تنظیم مصاحبات و اسناد زحمات بسیاری کشیدند.

لازم می‌دانم از والدین گرامی‌ام حجةالاسلام والمسلمین حاج سید محمد کشفی و سرکار  خانم فاطمه شاه‌آبادی و نیز حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمدرضا شاه‌آبادی به سبب همراهی و همدلی‌شان در به ثمر رسیدن این اثر و از بیوت روحانی و شاه‌آبادی بویژه آقایان حاج عباس شاه‌آبادی و حاج احمدرضا شاه‌آبادی و حاج سید فخرالدین روحانی که در بخش اسناد و تصاویر کمک شایانی نمودند، تقدیر و تشکر می‌کنم.

در پایان از همه صاحب نظران می خواهم که راهنمایی و ارشاد خود را از ما دریغ نورزند و نظر خود را درباره اثر حاضر با ما در میان گذارند.

از حسن اتفاق این مقدمه در مشهد مقدس امام رؤوف علی بن موسی الرضا  ع  تحریر شد. از خداوند متعال شفای کامل و عاجل جد بزرگوارم آیةالله حاج آقا نصرالله شاه‌آبادی و رحمت و غفران برای روح همسر مکرمه و مومنه ایشان حاجیه خانم روحانی، خواستارم.[1]

<دَعْواهُمْ فيها سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَ تَحِيَّتُهُمْ فيها سَلامٌ وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين‏>

        (سوره یونس، آیه 10)

30 جمادی الأُولی 1439هـ ق

28 بهمن 1396 هـ ش

 

مقدمه

تهران، در دو قرن سیزدهم و چهاردهم هجری، آکنده از عالمان و فقیهان بلندپایه ایران بوده است. وجودِ عالمان، مدارس، مساجد و حلقه‌های درسی متعدّد در آن، نشانگر شکوفایی دانش و تقوا بود. از این‌رو دانش‌پژوهان از اطراف و اکناف کشور برای فراگیری علوم اسلامی، بدان‌سو  ره می‌سپردند و با پیوند با مردم متدیّن آن، خاندان‌ها و بیوت علمی مشهوری پدید آمدند که تاکنون پابرجاست.

یکی از رجال نامی علم و دانش که به تهران مهاجرت کرد و با سکونت وی در آن شهر، یکی از بیوت اصیل علمی و اجتماعی تهران پدید آمد، مرحوم آیةالله حاج شیخ محمدجواد حسین‌آبادی اصفهانی است، که سرسلسلۀ خاندان معظم «شاه‌آبادی» است. وی و فرزندانش آیةالله حاج شیخ احمد مجتهد بیدآبادی (م1357ق) و آیةالله شیخ علی محمد الشریف (م1373ق) و مرحوم آیةالله حاج میرزا محمدعلی شاه‌آبادی، همه از علمای محترم اصفهان و تهران بودند، که با گذشت زمان‌های طولانی از وفاتشان، هنوز ذکر جمیل آنان بر خاطر عاطر یاران می‌گذرد.

این مقاله نگاهی گذرا به زندگی حضرت مستطاب آیةالله آقای حاج شیخ نصرالله شاه‌آبادی دارد، شخصیتی بزرگ که یادگار آن دودمان کهن در دوران کنونی بوده و منشأ آثار بسیار در تهران و قم و مشهد مقدّس بوده است.

 

خاندان

نیای معظم‌له، مرحوم آیةالله حاج شیخ محمدجواد مجتهد اصفهانی (م1312ق) _ از شاگردان و مُجازین صاحب جواهر و صاحب ضوابط _ و پدر بزرگوارش آیةالله حاج میرزا محمدعلی شاه‌آبادی (1292_ 1369ق) و برادرانش حضرات آیات: حاج شیخ محمدجواد، حاج شیخ حسین، حاج شیخ محمد، حاج شیخ نورالله، حاج شیخ روح‌الله، شهید حاج شیخ مهدی، و آقایان حاج حسن و حاج عباس و حاج عبدالله شاه‌آبادی بوده‌اند. با این بیت شریف، دهها نفر از علمای بزرگ قم و تهران وابستگی سببی و نسبی دارند که ذکر آنها خارج از حوصله این مقال است.

مادرش، صبیّه محترمه فقیه و مجتهد متنفذ قم مرحوم آیةالله حاج سید صادق روحانی قمی (م1338ق) و دایی‌هایش حضرات آیات: حاج میرزا محمود روحانی، حاج میرزا ابوالحسن روحانی، حاج سید فخرالدین روحانی، حاج سید ابوالقاسم روحانی و حاج‌آقا احمد روحانی، و پسردایی‌هایش حضرات آیات: حاج سید محمد و آقا سید صادق روحانی (فرزندان حاج میرزا محمود روحانی)، حاج سید مهدی و حاج سید هادی روحانی (فرزندان حاج میرزا ابوالحسن روحانی)، حاج سید فضل‌الله، حاج سید محمدعلی و حاج سید محمدمهدی روحانی (فرزندان حاج سید ابوالقاسم روحانی) و پسرخاله‌هایش حضرات آیات: حاج شیخ محسن حرم‌پناهی و حاج سید مصطفی برقعی بوده‌اند.

پدر

پدر بزرگوار اخوان شاه‌آبادی، مرحوم آیةالله آقای حاج میرزا محمدعلی شاه‌آبادی است. فقیهی بزرگ و عالمی سترگ که با گذشت حدود 70 سال از وفاتش، آوازه‌اش در حوزه‌های علمی شیعه طنین‌افکن است. آن مرحوم در تهران از درس‌های حضرات: آیةالله شیخ محمدحسن آشتیانی، حکیم جلوه و میرزا هاشم اشکوری و در نجف اشرف از دروس آیات عظام: آخوند خراسانی، حاج میرزا حسین خلیلی و شیخ الشریعه اصفهانی بهره‌های فراوان برد و به کمال فقاهت و اجتهاد نائل آمد. پس از وفات مرحوم آخوند، به سامراء رفت و به مدت یک سال از دروس آیةالله میرزا محمدتقی شیرازی بهره بُرد و از ایشان به دریافت اجازه اجتهاد نائل آمد.

سپس به تهران باز آمد و در مدّت 17 سال اقامت در آن، به اقامۀ جماعت (در مسجد جامع) و تألیف و تدریس و تربیت شاگردان و مبارزه با رضاخان پرداخت و در سال 1347ق به قم آمد و به تدریس علوم عقلی و نقلی و عرفان و فلسفه پرداخت و شاگردان نام‌آوری را همچون امام خمینی، میرزا هاشم آملی، سید کاظم شریعتمداری، حاج‌آقا روح‌الله کمالوند خرم‌آبادی، آخوند ملاعلی همدانی، میرزا خلیل کمره‌ای، میرزا حسن یزدی، سید حسین قاضی تبریزی، شیخ راضی تبریزی، سید رضا بهاء‌الدینی، سید سجاد علوی گرگانی، سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی، سید علی بهشتی بابِلی پرورش داد.

وی در سال 1354ق، به تهران بازگشت و به فعالیت‌های دینی و علمی و سیاسی خود پرداخت. او در مسجد جامع (شبستان شاه‌آبادی) به اقامه جماعت و گفتن تفسیر و عقائد، و در منزل به تدریس خارج فقه و اصول و فلسفه و عرفان و مبارزه با رضا خان اشتغال داشت. از شاگردان تهران وی حضرات اساتید آقایان: حاج شیخ محمد ثقفی، دکتر ابوالقاسم گرجی، حاج شیخ عبدالکریم حق شناس، آمیرزا کریم روشن می‌باشند.

سخن دربارۀ آن شخصیت عظیم الهی بسیار است (که آیت‌آلله حاج‌آقا نصرالله شاه‌آبادی در خاطرات خویش به تفصیل بدان پرداخته است).

وی در سوّم صفر 1369ق (مطابق 3 آذر 1328ش) درگذشت و در مقبره ابوالفتوح رازی در حرم حضرت عبدالعظیم؟ع؟  به خاک سپرده شد و مجالس بزرگداشت وی تا چهلم ایشان ادامه یافت.

 

ولادت

معظم‌له، در روز 28 شعبان المعظم 1350ق (برابر با جمعه 17 دی‌ماه 1310ش)، در شهر قم به دنیا آمد.

تحصیلات

ایشان دوران کودکی را در قم گذراند و در مکتب‌خانه، دروس نخستین را فرا گرفت و دو جزء قرآن (اجزاء 29 و 30) و سوره‌های یاسین، واقعه، الرحمن و ذاریات را حفظ نمود. در سال 1315ش، همراه پدر بزرگوارش راهی تهران شد و در مکتب‌خانه شیخ عبدالرحیم، نصاب و بوستان و گلستان را آموخت و پس از آن، در دبستان توفیق، دوره شش ساله دبستان را پشت سر نهاد. وی از کودکی و نوجوانی، تحت تأثیر انفاس قدسیه پدرش و تربیت یافتۀ مکتب عرفانی و معنوی او بود.

 در 12 سالگی (1322ش)، به تحصیل علوم دینی روی آورد و همراه برادرش حاج آقا نورالله، نزد اساتید مدرسه مروی، ادبیات و سطوح و فلسفه را آموخت و در کنار تحصیل، دروس پیشین را به عدّه‌ای تدریس نمود.

اساتید

استادان معظم‌له در دوره‌های مختلف تحصیلی‌اش عبارتند از آیات و حجج اسلام:

1_ حاج‌آقا مصطفی مسجد جامعی (شرح امثله)

2_ سید صدرالدین رضوی قمی (سیوطی)

3_ حاج میرزا ابوالحسن شعرانی (مطوّل و بخشی از شرح منظومه)

4_ حاج سید محمدعلی لواسانی (مطوّل)

5_ حاج شیخ حسن ظهیرالدینی (معالم)

6_ حاج شیخ حسین کنی (شرح لمعه)

7_ حاج سید حسن احمدی علون‌آبادی (رسائل)

8_ حاج میرزا ابوالفضل نجم‌آبادی (مکاسب)

9_ حاج میرزا هدایت الله وحید گلپایگانی (مکاسب)

10_ حاج شیخ عباس تهرانی (کفایه)

11_ میرزا مهدی آشتیانی (اسفار)

12_ حاج سید کاظم عصار (شرح منظومه و بخشی از اسفار)

البته او در این سالها ملازم همیشگی پدرش در نمازها و خطابه‌ها و سخنرانی‌هایش بود و در همان سالها، وجودش به مواعظ پدر عجین و گِل وجودش از خمیرمایۀ وی سرشته شد.

هم بحثها

معظم‌له این دروس را با عدّه‌ای از فضلا مباحثه می‌نمود که عبارتند از آقایان آیات و حجج اسلام:

حاج‌آقا نورالله شاه‌آبادی، آقا عطاء انصاری، شیخ مرتضی انصاری امین، شیخ محمد بهاری همدانی، شیخ محمدجواد مناقبی و شیخ یحیی نوری.

مهاجرت به قم

وی پس از اتمام سطوح عالیه، در سال 1327ش رهسپار حوزه علمیه قم شد و چند ماهی در دروس آیات عظام: آقای بروجردی، آقای حجت، آقای حاج سید محمدتقی خوانساری و مرحوم حاج شیخ عباسعلی شاهرودی شرکت جُست، اما به خواست پدرش به تهران بازگشت و چند ماهی در دروس پدر شرکت نمود، تا با وفات ایشان در سال 1328ش، مجدّداً به قم باز آمد و در دروس اساتید معظم فوق، شرکت جُست.

 

مهاجرت به نجف

معظم‌له دل در گروِ نجف اشرف داشت و دیدۀ امیدش به سوی نجف بود، لذا در سال 1330ش (1370ق) رهسپار نجف شد و در مدرسۀ بزرگِ آخوند سکونت گزید و خیارات مکاسب را نزد آیةالله سید علی بهشتی و کفایه را مجدّدا نزد آیةالله سید محمد روحانی آموخت و پس از آن به دروس خارج فقه و اصول آیةالله خویی حاضر شد و بدان دل بست و بیش از 19 سال، در دروس تفسیر و فقه و اصول معظم‌له حاضر شد و بهره‌های فراوان برگرفت و سخت مورد توجه و علاقه ایشان قرار گرفت (و این از اجازات مرحوم آقا به وی نمایان است) و علاوه بر آن به دروس آیات عظام: آقای شیخ حسین حلّی و سید عبدالهادی شیرازی حاضر شد و مبانی علمی‌اش را استوار ساخت و پس از ورود امام خمینی به نجف در سال 1344ش به درس معظم‌له نیز حاضر شد و از خرمن دانش امام بهره‌ها برد و مورد توجه بسیار ایشان هم قرار گرفت. امام در میان فرزندان استادش مرحوم شاه‌آبادی، به ایشان توجه ویژه‌ای داشت و این رابطۀ پدرانه در طول سالیان اقامت در نجف و سپس تهران ادامه داشت.

حضور وی در درس مرحوم امام به همراه حضرات آیات: خاتم یزدی، مدنی، راستی کاشانی، جعفری اراکی و اشرفی شاهرودی سبب ترویج درس امام و تشویق فضلا به حضور در ابحاث امام شد.

وی این دروس را با حضرات آیات: سید عزالدین بحرالعلوم، سید علاء‌الدین بحرالعلوم، شیخ عباس عباس‌نژاد و شیخ حمید مقدّسی تبریزی، سید محمدباقر مصطفوی کاشانی، سید محمد نوری، سید حسینعلی نبوی، سید ابراهیم حجازی طبسی، شیخ محمدرضا جعفری و شیخ حسین معماریان (محقق) ‌مباحثه می‌نمود.

نیز یک بحث فقه (مکاسب) با آیةالله حاج شیخ حسین راستی کاشانی و یک بحث اصول هم با مرحوم آیةالله سید مرتضی نجومی کرمانشاهی داشت.

در این زمان بود که علامه شیخ آقابزرگ تهرانی در نقباء البشر، او را جزو فضلای نجف برشمرده است.[3]

 

تدریس

معظم‌له، در کنار تحصیل به تدریس سطوح عالیه (شرح لمعه، رسائل، مکاسب و کفایه، شرح منظومه و اسفار) پرداخت و گروه بسیاری از فضلا را پرورش داد. وی، گاه روزانه ده درس را تدریس می‌نمود و از بام تا شام، به تحصیل و تدریس و مباحثه اشتغال داشت و شب‌های پنجشنبه نیز از آنان امتحان می‌گرفت.

سفر به پاکستان

در سال 1349ش، به دعوت مرحوم حجة ‌الاسلام والمسلمین آقای حاج میرزا مهدی پویا _ روحانی برجسته و مشهور کراچی _ رهسپار پاکستان شد و مورد استقبال فراوان روحانیون و تجار و شیعیان پاکستان قرار گرفت و همراه با حجج اسلام آقایان: حاج شیخ علی اسلامی، حاج شیخ محمد سلطانی، حاج سید محمد مختاری سبزواری به تأسیس مدرسه علمیه و تربیت طلاب پرداخت، اما با گذشت 3 ماه و نیم از توقفش به علّت ابتلاء به بیماری مالاریا، به تهران بازگشت (تا دورۀ درمان را سپری سازد) اما با ممنوع‌الخروجی خویش مواجه گشت (که تا سال 1357 ادامه یافت) و مراجعت به پاکستان و نجف اشرف منتفی شد.

اقامت در تهران

معظم‌له در مهرماه سال 1349 _ پس از گذشت سه ماه از توقفش در پاکستان _ به تهران بازگشت و در مسجد لاریجانی _ در خیابان پامنار _ به اقامة جماعت و خدمات دینی اشتغال ورزید. کارها و فعالیت‌های پیگیر و مداوم ایشان باعث گرایش نسل جوان گریزان از مسجد به نماز و منبر و مسجد گردید.

 ایشان به تمام خانه‌های آن محلّه سرکشی کرد و از تمام خانواده‌ها دلجویی و احوال‌پرسی نمود و با مردم آن کوچه‌ها و به ویژه با جوانان ارتباط برقرار نمود و با اخلاق خوش و بیان ملاطفت‌آمیزش، جوانان را از قهوه‌خانه‌ها و پای میز قمار، به مسجد آورد و از آنها نسلی مؤمن و متدیّن ساخت، آنان را به مشهد مقدّس بُرد و از آنان مردانی اهل نماز شب و مسجد و منبر پدید آورد. برای آنان کلاس‌های معارف دینی برگزار کرد و به علّت کمبودِ جا، «مجمع دینی جامعه الامام القائم المنتظر» را برای دختران و پسران تأسیس نمود و به جُز آن جلسات سیّار هفتگی در هیآت مذهبی (علی بن ابی‌طالب، سیّدالشهدا و علی‌اکبری) برگزار می‌کرد.

 واحد سرپرستی ایتام، رسیدگی به مستمندان و نیازمندان و بیوه‌زنان، تأسیس صندوق‌های قرض‌الحسنه (المهدی و امام جواد؟ع؟) در قم و تهران و مشهد، درمانگاه امام جواد؟ع؟  (در خیابان امیرکبیر)، درمانگاه جوادالائمه؟ع؟ (در 5 طبقه در خیابان کلینی)، درمانگاه امام جواد؟ع؟  (در خیابان جامی)، درمانگاه امام جواد؟ع؟ (در مشهد مقدس)، توسعه و بازسازی کامل مسجد لاریجانی بخشی از کارهای خدماتی و اجتماعی اوست.

او در طول 30 سال (1349 - 1379) با تلاش و کوشش بسیار در راستای خدمت به مردم گام برداشته است. چه بسیار خانواده‌های ایتام و نیازمندان که توسط وی سرپرستی و چه بسیار جوانان که به وسیلۀ او تشکیل زندگی داده و بر سرِکار رفته‌اند. او در فکر مردم است و هزاران نامه در جهت رفع نیازهای مردم به مقامات مسئول مملکتی نوشته و می‌نویسد. از بام تا شام دربِ خانه‌اش باز و مردم و نیازمندان بدو مراجعه نموده و رفع نیاز می‌نمایند.

وی در طول مبارزات روحانیت و علمای تهران برعلیه رژیم شاه، حضور فعال و در تمام راهپیمایی‌ها و تظاهرات شرکت داشت و در جریان درگذشت مرحوم حاج‌آقا مصطفی خمینی (آبان 1356) دومین مجلس ختم را برگزار نمود و از شخصیت امام خمینی و حاج‌آقا مصطفی با حضور هزاران نفر تجلیل به عمل آمد. امضای او در ذیل اعلامیه‌های علمای تهران برعلیه رژیم و سردمداری معظم‌له در راهپیمایی‌ها دیده می‌شد و برای دیدار با امام رهسپار نوفل‌لوشاتو شد. وی جزو علمای متحصنین در دانشگاه و مستقبلین از امام در فرودگاه بود.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، کمیته 7 انقلاب را در مسجد خویش تشکیل داد و محافظت از اموال و امنیت مردم را برعهده گرفت. هم چنین به حکم امام خمینی، مسئول دادگاه مبارزه با رباخواری شد و خدمات فراوانی نمود.

 با آغاز جنگ تحمیلی و دفاع مقدّس، فعالیت‌های ایشان در جهت تقویت جبهه‌های نبرد و کمک‌رسانی به رزمندگان اسلام اوج گرفت و مکرر به جبهه‌ها سفر می‌کرد و دهها کامیون از کمک‌های مردمی را در میان نیروهای اسلام توزیع می‌کرد و این فعالیت‌ها در طول 8 سال دفاع مقدس ادامه یافت و این همه در کنار فعالیت‌های دینی (اقامه جماعت) و علمی (تدریس سطوح عالیه) و اجتماعی او بود.

هجرت به قم

در سال 1379ش (69 سالگی) و در پیِ سالها فعالیت‌های مستمر و مداوم، دچار دردِ کمر شد و در بستر بیماری خوابید اما این استراحت سرآغاز مهاجرت به زادگاهش (شهر مقدس قم) و شروع مجدّد فعالیت‌های وی در این شهر بود. او در این سالها به اقامه جماعت در مسجد حاج سید صادق (خیابان چهارمردان، کوی گذر قلعه) _ که امام جماعتش برادر خانم و پسردایی‌اش آیةالله حاج سید مهدی روحانی در همان سال به رحمت خدا رفته بود _ و تدریس خارج فقه و اصول و تأسیس صندوق قرض‌الحسنه امام جواد؟ع؟  و برگزاری مراسم مختلف در مسجد و رسیدگی به امور مستمندان و نیازمندان و احیای موقوفات مسجد و مدرسه می‌پردازد. در این سالها معظم له زمین کنار مسجد حاج سید صادق را جهت توسعه فضای مسجد، برگزاری مراسم، کمک به مستمندان و تاسیس کتابخانه خریداری نمودند که هم اکنون این بناء در حال تکمیل است.

 در سال 1394 بود که به درخواست مکرر مردم تهران، نامزد چهارمین دورۀ مجلس خبرگان و رهبری گردید و با انتخاب مردم، به عضویت آن در آمد. اینک فرزند برومندش حجة الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدعلی شاه‌آبادی جانشین وی در مسجد پامنار (تهران) و فرزند دیگرش حجة‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدرضا شاه‌آبادی نائب وی در اقامه جماعت در مسجد حاج سید صادق است.

اجازات

ایشان دارای اجازات متعدّد اجتهاد (از حضرات آیات عظام: سید ابوالقاسم خویی _ محشّی به تصدیق امام خمینی، آیةالله گلپایگانی و آیةالله مرعشی نجفی _  و سید محمدصادق روحانی) و روایی (از حضرات آیات: شیخ آقا بزرگ تهرانی، سید شهاب الدین مرعشی نجفی و شیخ محمود سامرائی) و امور حسبیه است. ایشان می‌فرماید:

«در دیدارهایی که جهت خداحافظی برای سفر پاکستان، از امام خمینی و آیةالله خویی داشتم، هر دو بزرگوار لطف کردند و اجازۀ امور حسبیه برای حقیر نوشتند و وقتی هم به پاکستان رفتم، آیةالله خویی نامه‌ای خطاب به اهالی پاکستان نوشتند و من را به عنوان وکیل خود معرّفی کردند. چند روزی قبل از این دیدار هم مرحوم آیةالله خویی تصدیق اجتهادی به من دادند. یادم هست ایشان در کوفه بودند و اجازه اجتهاد را برای من نوشتند، سپس مرحوم امام و آقای گلپایگانی و آقای نجفی مرعشی، در حاشیه‌اش نوشتند. حال این اجازه مفقود شد یا بردند؟ من نمی‌دانم. اما این مطالب ناراحتی ندارد. زیرا اگر سوادی داشته باشیم پیش خودمان است و اگر نداشته باشیم، صد تا اجازه اجتهاد هم تأثیری در زیادی علممان ندارد. البته بعدها وقتی در تهران ساکن بودم، یک اجازه اجتهادی هم آیةالله آقای سید صادق روحانی، مرحمت فرمودند که این موجود است».

آیةالله خویی در بخشی از اجازه  امور حسبیه خویش، که متضمن اجتهاد نیز هست، می‌نویسد:

«وبعد جناب مستطاب ملاذ الانام عماد العلماء الاعلام زبدة الفضلاء الکرام حجة ‌‌السلام آقای حاج شیخ نصرالله شاه‌آبادی دامت برکاته، که مدتّی از عمر شریف خود را در حوزه مقدسه علمیه نجف اشرف علی مشرّفها آلاف التحیة والثناء در تحصیل علوم دینیه و معارف الهیه صرف نموده و ابحاث فقهیه واصولیه اینجانب را حاضر شده و بحمدالله دارای مراتب سامیه و مدارج عالیه از فضل و کمال گردیده‌اند و برحسب استجازه‌ای که نموده‌اند از قبل اینجانب در تصدّی جمیع امور حسبیه که منوط به اذن و اجازه حاکم شرع است، ماذون و مجاز می‌باشد ... و سزاوار است مؤمنین نعمت وجود معظم‌له را مغتنم شمرده، از محضر مبارکشان استفاده نموده و در تجلیل و تبجیل و احترام ایشان حتی‌المقدور کوتاهی ننمایند ...». غرّه ربیع‌الثانی 1390هـ، ابوالقاسم الموسوی الخویی

آثار

ایشان دارای نوشتجات فراوان از تقریرات دروس اساتیدش به ویژه آیةالله خویی است. اما آنچه از او به چاپ رسیده، مناسک حج (مطابق با فتوای ایشان) و خاطرات زندگی‌ (کتاب حاضر) است. او در این خاطرات خواندنی‌اش از دوران کودکی و نوجوانی و خاندان و اساتید و وضع اجتماعی نجف و عراق و حکومت‌ها و مراجع تقلید آن زمان و دوران رژیم شاه و وقایع انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی سخن گفته و به راستی انسان از این همه حافظه و نکات ریز و درشت تاریخ، که در سینه وی به یادگار مانده در شگفت می‌ماند. (این خاطرات با همّت و کوشش و پی‌گیری نواده‌اش جناب حجةالاسلام آقای سید حسین کشفی به سرانجام رسیده است. او با طرح پرسش‌ها، جدّش را به سخن درآورده و اطلاعات اوست که ایشان را به طرح خاطرات وامی‌دارد).

فرزندان

ایشان در سال 1373ق (1333ش)، با دختر دایی خویش خانم سیده زهرا روحانی صبیه مرحوم آیةالله حاج سید ابوالحسن روحانی (خواهر آیات معظم: حاج سید مهدی و حاج سید هادی روحانی) وصلت نمود. آن مرحومه نواده پسری آیةالله حاج سید صادق قمی و نواده دختری آیةالله حاج سید فخرالدین قمی (از نوادگان دختری میرزای قمی) و آینه تمام نمای اخلاق و رفتار و دیانت نیاکان خود بود که پس از شرکت در مجلس عزای امام حسین؟ع؟  در اوّل محرم 1439ق (31 شهریور 1396ش) دچار سانحه دلخراش تصادف گردید و به اجداد طاهرینش پیوست.

وی بانویی با فضل و کمال و اهل مطالعه (در تاریخ اسلام و تراجم و احوالات علما) بود. هر روز زیارت عاشورا با صد لعن و سلام و دعای علقمه و قرآن و ادعیه روزانه را می‌خواند و بسیار مهماندار و سفره‌دار و خوش‌مجلس و خوش‌اخلاق بود.

فرزندان معظم له عبارتند از:

1_ حجةالاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدعلی شاه‌آبادی (متولد: 1339ش  که اکنون از فضلای تهران و امام جماعت مسجد آیةالله شاه‌آبادی در پامنار (ظهرها) و مسجدالائمه در فرمانیه (صبح و شب) و مدرّس مدرسه ایلچی است. وی داماد مرحوم آیةالله حاج سید مهدی روحانی است).

2_ حجةالاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدرضا شاه‌آبادی (استاد سطوح عالیه حوزه علمیه قم و امام جماعت مسجد حاج سید صادق قم)

3 _ حجةالاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدکاظم (مقداد) شاه‌آبادی (استاد حوزه علمیه قم و مدیر مدرسه علمیه امام صادق؟ع؟  و مدیر بنیاد ملی شمسان)

4_ آقای جواد شاه‌آبادی (شاغل در مشهد مقدس)

5_ همسر حجة‌الاسلام و المسلمین آقای حاج سید محمد کشفی (استاد حوزه علمیه قم و از خطبا تهران)

6_ همسر آقای مهندس حاج سید محمد روحانی (مشاور اسبق وزیر جهاد سازندگی)

7_ همسر آقای دکتر عبدالرضا رحیمی (عضو هئیت علمی دانشگاه امیرکبیر)

8_ همسر حجة‌الاسلام و المسلمین آقای حاج شیخ مجتبی جعفری اراکی (استاد حوزه و دانشگاه و مبلغ دینی در عرصه بین الملل)

9_ همسر حجة‌الاسلام و المسلمین آقای حاج شیخ محمدرضا اشرفی شاهرودی (وکیل مراجع عظام و نمایندۀ تام الاختیار مرجع عالی‌قدر آیةالله فیاض)

10_ همسر حجة‌الاسلام و المسلمین آقای حاج سید محمدحسین یثربی کاشانی (استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم)

و چند نفر از نوادگان پسری و دختری معظم له در سلک روحانیت به سر می‌برند و به تبلیغ دین و تحصیل و تدریس علوم دینی اشتغال دارند.

وفات

سرانجام آن عالم بزرگوار، در پی بیماری و کهولت سنّ، در روز دوشنبه 21اسفند 1396 (23 جمادی الآخره 1439)، در 86 سالی چشم از جهان فرو بست و پیکرش پس از تشییع باشکوه در تهران و عصر روز چهارشنبه در قم و اقامه نماز به امامت حضرت آیةالله شبیری زنجانی بر آن، در حرم مطهر حضرت معصومه؟عها؟ به خاک سپرده شد.  مراسم فاتحه با حضور مراجع عظام و مدرسین حوزه علمیه و مسؤولین لشگری و کشوری در مسجد اعظم قم برگزار، و از شخصیت آن عالم خدمتگزار تجلیل شد.

در پی ارتحال ایشان پیامهای تسلیت متعدد از سوی مراجع تقلید و رؤسای قوای سه‌گانه صادر گردید.

مقام معظم رهبری در پیام تسلیت خویش فرمود:

بسم الله الرحمن الرحیم

درگذشت عالم بزرگوار مرحوم آیة‌الله آقای حاج آقا‌ نصرالله شاه‌آبادی رحمة‌الله‌علیه را به بازماندگان مکرّم ایشان و بیت رفیع شاه‌آبادی و همه‌ ارادتمندان ایشان تسلیت عرض می‌کنم و علوّ درجات ایشان را که از شاگردان و نزدیکان امام راحل عظیم‌الشأن و از وفاداران به انقلاب و خدمتگزاران نظام جمهوری اسلامی بودند، از خداوند متعال مسألت می‌نمایم.

سیّد علی خامنهای

۲۲ اسفند ۱۳۹۶

و در دیدار اعضای مجلس خبرگان با ایشان نیز فرمودند:

طلب رحمت و مغفرت می‌کنیم برای مرحوم آقای شاه‌آبادی (رضوان‌ الله ‌تعالی علیه) و یاد ایشان را گرامی می‌داریم. ایشان در میان فرزندان مرحوم آیة‌الله‌العظمیٰ آقای شاه‌آبادی جزو آن فرزندانی بودند که با امام راحل روابط نزدیک و صمیمی و مهربانانه‌ای داشتند که امام نسبت به چند نفرشان _ از جمله ایشان _ نگاه پدرانه و نزدیکی داشتند و خود ایشان هم انصافاً، هم از لحاظ روحیّه، هم از لحاظ برخورد، هم از لحاظ وفاداری به انقلاب شخص برجسته‌ای بودند؛ خداوند ان‌شا‌ء‌الله درجاتشان را عالی کند.

(بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای مجلس خبرگان، ۲۴ / ۱۲ / ۱۳۹۶)

ناصر الدین انصاری قمی

 



[1]. این پیشگفتار در حال حیات ایشان نوشته شد و کتاب نیز همان زمان آمادۀ چاپ بود  ولی اکنون که این کتاب چاپ می‌شود ایشان حدود دو ماه است که چهره در نقاب خاک کشیده‌ است.

 

[2]. به قلم حجةالاسلام والمسلمین ناصرالدین انصاری قمی.

 

[3]. نقباء البشر، ج 4، ص 1370.

 


...
ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
اتقان و پختگى در نگارش
اساسنامه موسسه کتابشناسی شیعه
کتابیات 1 | محسن صادقی
حدیث نصر
درنگی برکرامتی از « میرزاطاهرتنکابنی» | علی حسن بگی
معرفی کتاب :زندگانی آیة الله چهارسوقی
شناخت نامه آیت الله حاج شیخ محمد حسین احمدی گلپایگانی|علی حسن بگی
معرفی "احوال و آثار بهاء الدین عاملی معروف به شیخ بهایی"
مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی
سیّد جعفر کشفی دارابی بروجردی (1189-1267ق) : سید حجّت کشفی
اشتباه تنقيح المقال درباره مدفن فخرالمحققين
ميرزا محمد تقى شيرازى قدس‏ سره (م 1338)
ذکر شریف "یا فاطمه" سلام الله علیها
آيه‏ اللّه‏ ميرزا محمد حسين نائينى قدس ‏سره (م 1355)
ناراحتى حضرت زهرا عليهاالسلام
ابعاد شخصيت شيخ انصارى
یادنامه مرحوم حضرت آیت الله محمد واعظ زاده خراسانی
انتشار شماره 11- 12 کتاب شیعه
شماره ششم کتاب شیعه منتشر شد .
حكيم جهانگيرخان قشقايى قدس ‏سره (م 1328)
سید صدرالدین صدر
شيخ محمد فاضل شربيانى قدس‏ سره (م 1322)
الصحف المطهره منتشر شد
سرگذشت ميرزا صادق آقا به قلم واعظ خيابانى
‌فضل بن شاذان در «‌الكافی»
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
ابوالفضل حافظیان
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
بزرگترین کتاب‌شناس قرن اخیر +تصاویر
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top