کد مطلب: 5058
تاریخ درج مطلب: یکشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۶
اشتباه تنقيح المقال درباره مدفن فخرالمحققين
جرعه ای از دریا ...

مرحوم مامقانى در تنقيح المقال درباره مدفن فخرالمحققين نوشته است:
ولم أقف على من عَيَّن مدفنه، والمنقول على لسان المشايخ أنّه صار أكيل السباع لقضيّة تنقل لا أستحسن نقلها للإزراء بمعاصريه فلذا لم يوجد له جسد حتى يدفن .
يك وقت من در همدان در كتابخانه آقاى آخوند ملا على همدانى بر پشت نسخه‏اى از قواعد علامه به خط جعفر بن محمد عراقى ـ كه تاريخ فراغ از كتابت جزء اولش روز سه شنبه 25 ماه رمضان 776 است ـ ديدم كه نوشته بود:
زار الشهيد قبر فخر المحققين (رحمهما الله تعالى) و قال: أنقل عن صاحب هذا القبر ينقل عن والده أنّ من زار قبر أخيه المؤمن و قرأ عنده سورة القدر سبعاً وقال: «اللهم جاف الأرض عن جنوبهم و صاعد إليك أرواحهم و زدهم منك رضواناً وأسكن إليهم من رحمتك ما تصل به وحدتهم وتونس به وحشتهم إنّك على كلّ شيء قدير»، آمن الله من الفزع الأكبر  القارئ والميت.
شهيد شاگرد فخرالمحققين بود . از اين تعبير معلوم مى‏شود كه فخرالمحققين مشخصاً قبرى داشته كه شهيد زيارت كرده است . بعداً در فهرست كتابخانه مجلس ديدم كه آقاى حائرى نوشته بود: فخرالمحققين در فلان تاريخ در حلّه وفات كرد و «نُقِلَ إلى المشهد» . به احتمال قوى منظور، مَشْهَدُ عليٍّ  عليه ‏السلام باشد؛ چون پدرش علامه نيز در آنجا در رواق متّصل به حرم دفن است و على القاعده او را به نجف اشرف برده و در كنار پدر دفن كرده‏ اند . يا اينكه مراد از مشهد، امام‏زاده‏اى است در حلّه كه نسب و تاريخ او در كتب مضبوط است و قبر محقق حلّى، دايى علامه و جدّ فخرالمحقّقين، نيز در آنجاست .
در كتاب لوامع صاحبقرانى، شرح فارسى كتاب من لا يحضره الفقيه نوشته مجلسى اول ديدم فخرالمحققين را جزء افرادى ذكر كرده كه پيكرشان منتقل شده است . معلوم شد كه مطلب مرحوم مامقانى درباره «أكيل السباع» بودن فخر درست نيست و حدس مى‏زنم كه مرحوم مامقانى مطلبى را خلط كرده است . در يكى از چاپهاى كتاب الفين علامه در دليل صد و پنجاهم اين مطلب را از فخرالمحقّقين ديدم . ظاهراً مطالب الفين را علامه نوشته و فخرالمحققين تنظيم كرده است . فخرالمحققين مى‏گويد:
يقول محمد بن الحسن بن المطهّر: حيث وصل في ترتيب هذا الكتاب و تبيينه إلى هذا الدليل في حادي عشر جمادى الآخرة سنة ستّ و عشرين و سبعمائة بحدود آذربايجان، خطرلي أنّ هذا خطابيّ لا يصلح في المسائل البرهانية . فتوقّفتُ في كتابته، فرأيت والدي (عليه الرحمة) تلك الليلة في المنام، وقد سلاني السلوان و صالحني الأحزان، فبكيتُ بكاءً شديداً، و شكيتُ إليه من قلّة المساعد و كثرة المعاند، و هجر الإخوان و كثرة العدوان، و تواتر الكذب و البهتان، حتى أوجب ذلك لي جلاء عن الأوطان و الهرب إلى أراضي آذربايجان، فقال لي: «اقطع خطابك فقد قطعت نياط قلبي و قد سلّمتك إلى الله، فهو سند من لا سند له وجاز في المسيء بالإحسان فلك ملك عالم عادل قادر لا يهمل مثقال ذرّة، و عوض الآخرة أحبّ إليك من عوض الدنيا، و من أُجرته إلى الآخرة فهو أحسن، وأنت أكسب ألاّ ترضى بوصول أعواض لم تتعب فيها أعضاءك ولم تكلّ بها قواك، والله لو علم الظالم والمظلوم بخسارة التجارة وربحها لكان الظلم عند المظلوم مترجّى وعند الظالم متوقّى، دع المبالغة في الحزن عليّ فإني قد بلغت من المنى أقصاها، ومن الدرجات أعلاها، و من الغرف ذراها، وأقلل من البكاء فأنا مبالغ لك في الدعاء. فقلت: يا سيدّي، الدليل الحادي والخمسون بعد المائة من كتاب الألفين على عصمة الأئمة يعتريني فيه شكّ، فقال: لم؟ قلت: لأنّه خطابيّ، فقال: بل برهانيّ... » .
خلاصه كلام فخر اين است كه در تاريخ يازدهم جمادى الآخره 726، حدود پنج ماه بعد از وفات علامه، در آذربايجان وقتى به اين مطلب رسيدم، با خودم گفتم كه خطابى است، نه برهانى . شب پدرم را در خواب ديدم و ابتدا نزد او تظلّم كردم كه از بس مرا اذيت كردند، مجبور شدم به ديار غربت بيايم . پدرم فرمود: «كلامت را قطع كن كه بند دلم پاره شد . مظلوم اگر بداند كه در پيشگاه خدا چه مقامى دارد، آرزو مى‏كند كه كاش بيشتر از اين به او ظلم مى‏شد»، سپس به پدر گفتم كه دليل شما خطابى است .
علامه گفت: نه، برهانى است و برهانش را ذكر كرد .
از اين عبارات معلوم مى‏شود كه فخرالمحقّقين، حسودانى داشته است كه در زمان علامه جرأت نمى‏ كردند او را اذيت كنند و وقتى علامه از دنيا مى‏رود، فرصت را غنيمت مى‏ شمرند و آنقدر او را آزار مى‏دهند كه مجبور مى‏شود از نجف به آذربايجان برود . بعد از مدتها ايشان به حلّه مى‏ رود و شهيد اول در حلّه پيش ايشان درس مى‏خواند . همه اجازه‏هايى كه فخرالمحقّقين به افراد داده است، بعد از اين تاريخ است . ايشان در 89 سالگى وفات مى‏كند . روشن است كه ماجراى اذيت وآزار و حسادتها در دوره جوانى فخرالمحققين بوده است، نه در دوره پيرى وى . بنابراين كلام صاحب تنقيح المقال درباره «أكيلُ السباع» بودن فخرالمحققين اشتباه است .


ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی
سیّد جعفر کشفی دارابی بروجردی (1189-1267ق) : سید حجّت کشفی
اشتباه تنقيح المقال درباره مدفن فخرالمحققين
ميرزا محمد تقى شيرازى قدس‏ سره (م 1338)
ذکر شریف "یا فاطمه" سلام الله علیها
آيه‏ اللّه‏ ميرزا محمد حسين نائينى قدس ‏سره (م 1355)
ناراحتى حضرت زهرا عليهاالسلام
ابعاد شخصيت شيخ انصارى
یادنامه مرحوم حضرت آیت الله محمد واعظ زاده خراسانی
انتشار شماره 11- 12 کتاب شیعه
شماره ششم کتاب شیعه منتشر شد .
حكيم جهانگيرخان قشقايى قدس ‏سره (م 1328)
سید صدرالدین صدر
شيخ محمد فاضل شربيانى قدس‏ سره (م 1322)
الصحف المطهره منتشر شد
سرگذشت ميرزا صادق آقا به قلم واعظ خيابانى
‌فضل بن شاذان در «‌الكافی»
ماجراى ملاقات با محمدرضا شاه
آیین گرامیداشت حجت الاسلام علی صدرایی خویی
انتشار کشف البراهین؛ جدیدترین اثر کلامی ابن ابی جمهور
شاگردان میر فندرسکی
ملاّى سى سال قبل، به درد امروز نمى‏ خورد
تأسیس الشیعة الکرام لفنون الإسلام
نگاهی به فعالیت های پژوهشی موسسه کتابشناسی شیعه
يكي از عجايب عصر!
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
ابوالفضل حافظیان
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
بزرگترین کتاب‌شناس قرن اخیر +تصاویر
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top