کد مطلب: 4963
تاریخ درج مطلب: دوشنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۶
اخلاق؛ مهمترین درس شهید ثانی که در حوزه رو به فراموشی است|علی اکبر زمانی نژاد
یکی از مباحثی که در آثار و شخصیت شهید ثانی نمود بارزی دارد، اخلاق است

پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه اخلاق یکی از زیربنایی‌ترین علوم حوزه بوده است تاکید کرد: شهیدثانی با نگارش «منیة‌المرید» بر این علم تاکید زیادی داشت ولی متاسفانه در حوزه امروز درس اخلاق کمرنگ شده است.

 یکی از مباحثی که در آثار و شخصیت شهید ثانی نمود بارزی دارد، اخلاق است.
وی اظهار کرد: شهید با نوشتن «منیة‌المرید» آن هم به عنوان یک کتاب درسی به بحث اخلاق بهای زیادی داده است که نشان می‌دهد یکی از مسایل زیربنایی در حوزه‌های علمیه و در ذهن و فکر عالمان، تقویت بنیه اخلاقی طلاب و استادان بوده است که متاسفانه امروز شاهد کمرنگ شدن آن در حوزه هستیم.
وی تصریح کرد: اگرچه کسب علم چه علوم اسلامی و  چه غیر آن مفید و برای انسان فریضه است و در قرآن و روایات نیز بر علم‌آموزی تاکید زیادی شده است به طوری که به عنوان یک موضوع محوری مطرح است ولی به خصوص در تحصیل و تدریس علوم اسلامی، اخلاق باید حرف اول را بزند. 
زمان‌نژاد با تاکید بر به روزشدن کتب درسی و لزوم تحول در آن‌ها بیان کرد: حوزه علمیه بعد از ۵۰۰ سال هنوز از شرح لمعه شهید ثانی بهره می‌برد که البته از یکسو نشان‌دهنده عمق دانش و بینش فکری و علمی آن شهید بوده است و از طرف دیگر نیز بیانگر آن است که حوزه نیازمند تحول در کتب است.
این محقق و پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهار کرد: کتابی شبیه شرح لمعه شهید ثانی و آثار دیگر هنوز که هنوز است بعد از قرون متمادی در حوزه مورد استفاده است که بنده معتقدم باید در کتب درسی و به خصوص در ادبیات آن تحول متناسب با شرایط امروز رخ دهد.
زمان‌نژاد با بیان اینکه در قرون گذشته، شرح و حاشیه‌نویسی بر آثار بزرگان کاری مرسوم بوده که موجب تقویت بنیه علمی طلاب می‌شده است، عنوان کرد: شرح و حاشیه‌نویسی متاسفانه در دهه‌های اخیر در میان طلاب تقریبا منسوخ شده و رواج چندانی ندارد به همین دلیل نه متن آن طور که باید خوانده و نوشته می‌شود و نه شرحی بر آن وجود دارد و تنها گاهی شاهد تقریرنویسی‌هایی هستیم که اگرچه خوب است اما تاثیر آن مانند حاشیه‌نویسی و شرح نیست.
این محقق با تاکید بر رواج شرح و حاشیه‌نویسی تاکید کرد: اگرچه تقریرنویسی تا دهه‌های قبل که امکانات ثبت و ضبط فراهم نبوده است خوب بود ولی معتقدم بیشتر باید بر رواج حاشیه و شرح نویسی تاکید کنیم تا خلاقیت طلاب شکوفا شود.
وی در پاسخ به این سؤال که چرا امروز کمتر شاهد حاشیه و شرح‌نویسی هستیم، افزود: متاسفانه به مرور زمان، بنیه علمی حوزه علمیه رو به کاهش گذاشته است و طلاب امروز نیز با انگیزه‌ای که طلاب دهه‌ها و قرون قبل وارد این عرصه می شدند وارد حوزه نمی‌شوند و به خصوص مدرک‌گرایی آفتی برای حوزه امروز است و علم برای علم آموخته نمی‌شود و بیشتر افراد، به دنیال گرفتن مدرک و جذب در محیط کار هستند و این مسئله بزرگترین ضربه را بر حوزه وارد می‌کند.
زمان‌نژاد یکی از تاکیدات شهید ثانی در منیة‌المرید را در بحث اخلاقی ارتباط میان شاگرد و استاد به صورت عام و به خصوص در حوزه برشمرد و ادامه داد: الان متاسفانه این رابطه بسیار کمرنگ و در حد انتقال یکسری واژگان و الفاظ از سوی استاد به طلبه است ولی در گذشته استاد، الگوی عملی برای شاگرد محسوب می‌شد.
این محقق و پژوهشگر با بیان اینکه در گذشته اخلاق، ادب و معنویت در کنار دروس به شاگرد منتقل می‌شد بیان کرد: الان متاسفانه بیشتر شاهد انتقال یکسری الفاظ و مفاهیم خشک به شاگرد هستیم و معنویت و اخلاق کمرنگ است که یکی از دلایل آن، کمبود دروس اخلاقی است.
وی در پاسخ به این سؤال که دروس اخلاق در حوزه وجود دارد و اگرچه ممکن است کم باشد ولی چرا تاثیرگذاری لازم را شاهد نیستیم  تصریح کرد: در قرون گذشته استادان بیشتر با رفتار و اعمال خود باعث انتقال مفاهیم اخلاقی به شاگرد و طلبه می‌شدند اما امروز جامعه به طور کلی به این درد مبتلاست که والدین، استادان و مسئولان درصدد انتقال اخلاق در قالب یکسری الفاظ و واژگان هستند ولی کمتر میان گفتار و عمل همسانی و هماهنگی وجود دارد و فرزند و شاگرد هم وقتی این وضع را می‌بیند اثر منفی می‌گیرد.
وی در پاسخ به این سؤال که شهید، حفظ و آشنایی با قرآن را مقدمه طلبه شدن می‌داند آیا این ضرورت امروز نیز وجود دارد؟  اظهار کرد: هر طلبه در رشته علمی خود اعم از کلام، فلسفه، فقه و اصول و تفسیر که قصد دارد مجتهد شود باید با آیات مرتبط با آن رشته آشنایی کامل داشته باشد مثلا اگر کسی بخواهد مجتهد فقهی و اصولی شود به تعدادی از آیات باید تسلط یابد اما کسی که در عرصه کلامی و یا تفسیری بخواهد مجتهد شود باید تعدادی زیادی از آیات و یا همه آیات را حفظ باشد.
وی گفت: در قدیم مرسوم بود که می‌گفتند مجتهد باید حداقل ۶۰ علم مرتبط را بلد باشد که البته شاید طرح این مسئله از روی غلو بوده است ولی موید این مسئله است که یک طلبه برای اجتهاد در یک عرصه باید در حداقل چند علم مرتبط متخصص باشد و یا آشنایی جامعی با آن داشته باشد. 
یادآور می‌شود، زین‌الدین بن نورالدین علی بن احمد عاملی جُبَعی (۹۱۱-۹۵۵ یا ۹۶۵ق) معروف به شهید ثانی، فقیه نامدار شیعی در قرن دهم قمری و از نوادگان علامه حلی است. وی نزد علمای شیعه و سنی به تحصیل پرداخت و از هر دو دسته تأییدیه‌هایی دریافت کرد. شهید ثانی مذاهب پنجگانه اسلامی را تدریس می‌کرد و طبق مبانی هر یک فتوا می‌داد. 
ایکنا

ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
تفسـير متعاليـه| دکتر حسن بلخاري
سالگشت رحلت محمدباقر آقا نجفی اصفهانی
سالگشت رحلت ميرحامد حسين هندى قدس‏ سره (م 1306)
روایت ساخت کتابخانه «علامه میرداماد» از زبان آیت‌الله میردامادی
فقها و مكاتب فقهي درهند |سيدعلي محمدنقوي
آیت الله سید مرتضی فیروزآبادی، عالمی که دل های بسیاری را عاشق اهل بیت کرد
آيه ‏اللّه‏ سيد محمد تقى خوانسارى قدس‏ سره (م 1371)
ميرزا ابوالمعالى كلباسى اصفهانى قدس ‏سره (م 1315)
شيخ حسن كاشف الغطاء قدس‏ سره (م 1262)
تفسیر جامع و اجتهادی |حجت‌‌الاسلام والمسلمین حسین مستوفی
فقیه ماندگار و روشنایی بخش: ویژه سالگرد حضرت آیت الله العظمی خویی
حكيم الهي نگاهي از درون
قرآن، کتاب عقل / بخش پایانی
مقام علمی سید مصطفی که در ۲۷ سالگی به مقام اجتهاد رسید
آیا پیامبران ارث مالی از خود بر جای می نهند؟| ترجمه دکتر عبدالحسین طالعی
تقدير از يك پيشنهاد و توصيه‌هاي لازم | استاد دکتر احمد مهدوي‌دامغاني
از “موسوعة الامامة فی نصوص اهل السنة” رونمایی شد
درباره کتابخانه بزرگ علامه امینی در نجف اشرف
قرآن، كتاب عقل
قرآن، كتاب عقل
هجده محرم سالروز رحلت آیت الله مامقانی
امام حسين (ع) در اشعار ناصر خسرو |دكترمهدي محقق
«سید رضی» عالمی که سخنان امام علی(ع) را وارد خانه‌ها کرد
سالگشت رحلت حاج شيخ عباس قمى قدس‏ سره (م 1359)
قرآن منسوب به خط امام رضا(ع) در آستان قدس رضوی و تکمله‌های آن|مرتضی کریمی نیا
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
ابوالفضل حافظیان
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
رونمايي از جلد اول کتاب «اطلس تاریخ اسلام»
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top