کد مطلب: 4935
تاریخ درج مطلب: دوشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۶
حضرت آیت الله مولی محمد فاضل شربیانی در بیان آیت الله زنجانی
گوشه هایی از کتاب جرعه ای از دریا ...

.
حاج شیخ حسن مامقانی؟ق؟ (م 1323)

ظاهر و باطن اسلام

مرحوم فاضل شربیانی خیلی اعیان‏منش بود. در مقابل، مرحوم مامقانی آیتی در زهد بود. به فاضل گفته بودند: آقا، علّت این تفاوت چیست و کدام طریق درست است؟ ایشان فرموده بود: من ظاهر اسلام را حفظ می‏کنم و حاج شیخ حسن، باطن اسلام را. این مطلب را از نوادۀ ایشان آقای حاج شیخ عبدالحمید شربیانی شنیدم.

قیچی کردن سبیل مظفرالدین شاه

پدر آقای سبحانی[1] با شخصی به نام شیخ هادی از قاجاریه پسر عمه، پسر دایی بود.

از آقای سبحانی شنیدم: شیخ هادی نوۀ اردشیر میرزا و اردشیر میرزا نوه فتحعلی شاه بود. اردشیر میرزا ملّا  و حاج شیخ حسن مامقانی موقعی که در آذربایجان بود، نزد اردشیر میرزا درس خوانده بود. مرحوم مامقانی به سبب همین شاگردی نزد جدّ آشیخ هادی، او را تحت عائله خود قرار داده بود. لذا حاج شیخ عبداللـه فرزند مامقانی و آشیخ هادی همیشه  با هم بودند. تفاوت سنّی‏شان نیز یک سال است. یکی در 1290 و دیگری در 1289 متولد شده است.

آقای سبحانی از آشیخ هادی نقل می‏کرد: موقعی که شیخ حسن مامقانی از عراق آمد، به تهران نرفت بلکه به شهر ری رفت و مظفرالدین شاه برخلاف مرسوم به دیدن وی رفت. در همان ملاقات، مظفرالدین شاه در جیبش دست کرد و تلگراف فاضل شربیانی را به شیخ حسن نشان داد. شربیانی نوشته بود: کسی به ایران می‏آید که در دنیا نظیری برای او نیست![2]



[1]. حضرت آیةاللـه حاج شیخ جعفر سبحانی (دامت برکاته) از مراجع عالیقدر تقلید مقیم قم.

 

[2]. این دو عالم با هم این گونه بزرگوارانه مشی می‏کردند ولی متأسفانه میان مریدانشان اختلاف و نزاع بود. (ش)

 ..................................................................................

 

تحریم راه جبل

آقای شربیانی _ نوادۀ فاضل شربیانی _ نقل می‏کرد: یک وقت حاج شیخ فضل‏ اللـه نوری از راه جبل به مکّه مشرف می‏شود و متوجه می‏شود راه جبل خطرناک است و رفتن حاجیها از آن راه صلاح نیست و کشتن و مردن در آن راه زیاد است. لذا رفتن از راه جبل را تحریم کرد[1]. فاضل شربیانی هم که رتق و فتق امور به دست او بود، طی طریق از آن مسیر را تحریم می‏کند[2]. چون منافع  برخی حمله‏ داران در آن طریق بود، و حکم شربیانی به ضرر آنها بود، آنها به فکر می ‏افتند نزد آشیخ حسن مامقانی بروند و از او استفتاء کنند.

آنها نزد مامقانی رفتند و گفتند: آیا از راه جبل به مکه رفتن، اشکال دارد؟ مامقانی گفت: نه. دوباره پرسیدند: می‏گویند خطر دارد؟ مامقانی گفت: همیشه  در مسیر حج خطرات بوده و هست، مگر می‏شود به خاطر این خطرات حج را تعطیل کرد؟ آنها گفتند: اگر ما مکتوب استفتاء کنیم، شما همین را مرقوم می‏فرمایید؟ حاج شیخ حسن گفت: بله، می‏نویسم. سپس قلم را برداشت تا جواب استفتاء را بنویسد. در همین اثنا یکی از حضّار گفت: فاضل شربیانی تحریم کرده است. تا حاج شیخ حسن این را شنید، فوراً قلم را روی زمین گذاشت و فرمود: الآن حکم عوض شد. تا حالا  اشکال نداشت ولی چون فاضل تحریم کرده است، از حالا دیگر حرام است!

حکم تحریم فاضل شربیانی و علمای دیگری که این حکم را امضا کرده‏ اند، موجود است. حاج شیخ حسن هم جزء محرّمین است و تاریخ تحریم وی بعد از تحریم فاضل شربیانی است و پیداست که پس از همین قضیه او این حکم را امضا کرده است.         (شب عاشورا 1434)

 



[1]. رك: رسالۀ حرمت استطراق از طرق جبل به مکّۀ معظّمه، شیخ فضل‌اللـه نوری، تهران، شعبان 1320ق.

 

[2]. در روزنامۀ سفرعتبات و مکّه از همسر ناصرالدین شاه که به سال 1317 به حج و عتبات مشرّف شده مکرراً نقل شده که شربیانی راه جبل را تحریم کرده است.

 ..............................................................

.
سید محمدرفیع نظام
العلماء تبریزی؟ق؟ (م 1326)

اجازه شیخ جعفر

سید محمدرفیع نظام‌العلماء از اعیان علمای تبریز.

در شرح حال مختصری که دربارۀ وی نوشته شده، نقل شده است: «صاحب تذکرۀ علویه به تحریرات و تقریظاتی اشاره دارد که فاضل ایروانی و فاضل شربیانی در ظَهر بعض تألیفات نظام‌العلماء نوشته ‏اند. در ظَهر کتاب شرح وافیه، شیخ جعفر کاشف‌الغطاء اجازه‏ ای به نظام‌العلماء دارد که به گفتۀ صاحب تذکره در کتابخانه سید مشاهده کرده است».[1]



[1]. پیام بهارستان، د 2، س 3، ش 11، بهار 1390، مقالۀ «نظام العلماء تبریزی در مشروطه»، نوشته
علی علیزاده.

 ...............................................................

 

تطورّات مرجعیت در سده اخیر

پس از وفات میرزای شیرازی، آسید محمد فشاركی زیر بار مرجعیت نرفت. ابتدا مرجعیت به آسید اسماعیل صدر و آمیرزا محمدتقی شیرازی رسید و چون میان مریدانشان اختلاف شدیدی پیدا شد، آن دو بزرگوار كه مُعْرِض از ریاست بودند، تصمیم گرفتند برای پایان یافتن این اختلاف از مرجعیت فاصله بگیرند، لذا آسید اسماعیل از سامرا به كربلا رفت. وقتی آن دو از مرجعیت كنار رفتند، مرجعیت به نجف منتقل شد. و چون در فارسها مرحوم آخوند خراسانی بر مرحوم آسید محمدكاظم یزدی نسبتاً تقدم داشت، و در عربها آشیخ محمد طه عرب و در تركها حاج شیخ حسن مامقانی و فاضل شربیانی مقدم بودند، آنها به مرجعیت عمده رسیدند.

 به فاصله كمی فاضل شربیانی، سپس حاج شیخ حسن مامقانی و بعد از وی شیخ محمد طه عرب از دنیا رفتند و مرجعیت عمده به مرحوم آخوند و حاج میرزا حسین خلیلی رسید. وقتی حاج میرزا حسین از دنیا رفت، مرجعیت مرحوم آخوند گسترده‌تر شد. وقتی مشروطیت شكست خورد، مرحوم آخوند به انزوا كشیده شد و مرحوم آسید محمدكاظم یزدی ترقّی كرد و مرجعیتش فراگیر شد و وقتی آخوند وفات كرد، مرحوم آسید محمد كاظم تقریباً مرجع وحید شد. البته آمیرزا محمدتقی و آسید اسماعیل بودند ولی چون از ریاست مُعْرِض و در نجف نیز نبودند، مرجعیتشان تحت الشعاع مرجعیت آسید محمد كاظم بود. وقتی آسید محمد كاظم از دنیا رفت،آمیرزا محمدتقی شیرازی به مرجعیت عمده رسید. در آن وقت وی و آسید اسماعیل مرجع بزرگ دیگر در كربلا ساكن بودند. وقتی این دو عالم وفات كردند،آقای شریعت اصفهانی مرجع شد، منتهی مرجعیتش بیش از چند ماه طول نكشید. پس از وفات او، آقای حاج شیخ عبدالكریم حائری و آقای آسید ابوالحسن اصفهانی و آقای نائینی به مرجعیت رسیدند. آسید محمد فیروزآبادی هم مرجع بود ولی تحت الشعاع آنها بود. در عربها هم آشیخ احمد كاشف‌الغطاء و شیخ علی جواهری نوه صاحب جواهر مرجع شدند. آشیخ علی زود از دنیا رفت و بیشتر عربها به آسید ابوالحسن رجوع كردند. شنیدم ابتدا عربها از آسید ابوالحسن عدول و به شیخ علی جواهری رجوع می‌کردند ولی وقتی به فاصله كمی شیخ علی از دنیا رفت، قضیه عكس شد. شیخ احمد كاشف‌الغطاء نیز به شكل خاصّی[1] از صحنه مرجعیت كنار زده شد و در عراق مرجعیت آقای آسید ابوالحسن و آقای نائینی فراگیر شد. در كربلا آقای نائینی بیشتر مقلد داشت ولی در مجموع آقای آسید ابوالحسن در عراق مقلد بیشتری داشت. در ایران آقای حاج شیخ عبد الكریم حائری مرجع عام بود[2] و آقای آسید ابوالحسن و در مرتبه بعد آقای نائینی هم مقلّد داشتند. وقتی در سال 1355 آقای نائینی و آقای حاج شیخ از دنیا رفتند، آقای آسید ابوالحسن تقریباً مرجع منحصر شد. آقای بروجردی هم در منطقه لرستان مرجع بود.



[1]. در مقالۀ «آیة اللـه سید محمدكاظم یزدی» با عنوان «اغراض سیاسی» (در کتاب شیعه، شماره4، ص14) تفصیل این قضیه نقل شد.

 

[2]. مرحوم آقای حاج شیخ تقریباً در اصفهان مقلّد نداشت. علتش اصفهانی بودن آسید ابوالحسن
نبود بلكه دلیل دیگری داشت. تفصیل این قضیه در جلد دوم جرعهای از دریا (ص 497 _ 498) گذشت. (ش)

 

جرعه ای از دریا ، جلد سوم 


ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
عید فطر و زکات فطره در سیره علما
خاستگاه فقهی اختلاف نظر مراجع در اثبات رؤیت هلال رمضان و شوال
بیست و هفتم رمضان سالگشت شهادت سید حسن مدرس
تصحیح روز و سال درگذشت آقا جمال خوانساری
ترجمه‌های فارسی آقا جمال خوانساری (کتابشناسی و نسخه‌شناسی)| على اكبر زمانى ‏نژاد
ترور امیرالمؤمنین(ع) نتیجه جهل مقدس بود
کتاب شیعه (ویژه نامه سید مرتضی علم الهدی)
«مکاتیب الرسول» در سه جلد منتشر شد
مروری بر منابع مطالعاتی با موضوع امام علی(ع)
کتاب «عالم عامل» در مراغه منتشر شد
چهل بندِ بندگی و چهل درس زندگی| دکتر عبدالحسین طالعی
از دیدار با مستشرق آمریکایی تا تدوین اثری جامع در حوزه قرآن/ تکرار و عدم نوآوری آسیب اصلی پژوهش های حوزوی
راه راستی (بررسی و نقد باورهای زرتشتیان و باستان ستایان| سید حسن فاطمی
حضرت آیت الله مولی محمد فاضل شربیانی در بیان آیت الله زنجانی
سالگشت ارتحال حضرت آیت الله مولی محمد فاضل شربیانی
إصدار العدد 11 من مجلة "دراسات علمية"
آشنایی با چند کتاب ارزشمند درباره کریم اهل بیت(ع)
آشنایی با فقیهان شیعه در صفحات تاریخ
«اطلس فقهی پرندگان»
روایت حجت‌الاسلام انصاریان: آیت‌الله خویی فرمودند اتهام اهدای انگشتر به شاه را پیش مادرم فاطمه (س) حل خواهم کرد
مكتبة الوزيري في يزد |وسام السبع
بازنویسی منتهی الآمال | دکتر عبدالحسین طالعی
چهارم رمضان سالروز درگذشت شیخ حسنعلی تهرانی (م ۱۳۲۵ ق): شاگرد برجسته میرزای بزرگ شیرازی و جد مادری آیت‌الله میرزا حسنعلی مروارید (قدس سره)
توضیح و تکمله یادداشت مربوط به جد و پدر قاضی نورالله
انوار محصول محافل و حلقه‌های علمی شهر هزار حکیم است
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
ابوالفضل حافظیان
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
رونمايي از جلد اول کتاب «اطلس تاریخ اسلام»
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top