کد مطلب: 4923
تاریخ درج مطلب: دوشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۶
مزار ملاصدرا کجاست؛ بصره یا نجف؟
یکم خرداد روز بزرگداشت صدرالمتألهین

صدرالدین محمد شیرازی معروف به «صدرالمتألهین» و «ملاصدرا»، حکیم، عارف، محدث و مفسر بزرگ شیعه و اسلام در سال 979 یا (نهم جمادی الاول 980) هجری قمری در شیراز به دنیا آمد.

پدر ملاصدرا ـ خواجه ابراهیم قوامی ـ سیاستمداری دانشمند و مؤمن بود و با وجود داشتن ثروت و عزت و مقام، هیچ فرزندی نداشت ولی سرانجام بر اثر دعا و تضرع فراوان به درگاه الهی، خداوند پسری به او داد که نامش را محمد گذاشتند.

* آشنایی با شیخ بهایی و میرداماد

ظاهرا ملاصدرا در سن ۶ سالگی به همراه پدرش به قزوین نقل مکان می‌کند و آموزش‌های مقدماتی و متوسطه را آنجا می‌گذراند.

او در این شهر با دو دانشمند و نابغه بزرگ، یعنی شیخ بهایی و میرداماد آشنا می‌شود و به دروس آنان می‌رود و در مدتی کوتاهی سرآمد شاگردان آنها می‌شود.

ملاصدرا در فقه، حدیث، تفسیر، کلام و عرفان، نجوم و ریاضیات نظری و مهندسی و معماری و پزشکی از شیخ بهایی بهره می‌برد و در فلسفه نیز از دانش میرداماد سیراب شد.

با انتقال پایتخت صفویه از قزوین به شهر اصفهان در سال 1006 هجری، شیخ بهایی و میرداماد به همراه شاگردانشان به اصفهان هجرت کردند. ملاصدرا که در آن زمان 26 ـ 27 سال داشت. ۳۰ ساله که شد به شهر خود شیراز بازگشت.

 

 

* بازگشت به شیراز، هجرت به قم

بازگشت به موطن برای صدرای جوان مشکلات متعددی در پی داشت و رقبا بنای بدرفتاری پیش گرفتند و آراء جدید او را به سخره کشیدند و به او توهین کردند. این رفتارها و فشارها با روح لطیف ملاصدرا نمی‌ساخت و از طرفی ایمان و دین و تقوای او به او اجازه عمل مقابله به مثل را نمی‌داد، از این رو بار دیگر و البته با دلخوری ترک وطن کرد و به شهر قم رفت که در آن هنگام هنوز مرکز مهم علمی و فلسفی محسوب نمی‌شد.

ملاصدرا به دلیل گرمای قم و شاید دلایل اجتماعی مشابه شیراز، در شهر نماند به روستایی به نام «کَهَکْ» در نزدیکی قم نقل مکان کرد که آثار خانه او در این روستا همچنان پابرجاست.

 

* شیراز، ۳۰ سال بعد

ملاصدرا تا ۳۰ سال بعد یعنی حدود سال 1040 هجری به شیراز بازنگشت و در روستای کهک ماند و شاگردان بزرگی همچون «فیاض لاهیجی» و «علامه فیض کاشانی» را پرورش داد، که هر دو داماد او و مروج مکتبش شدند.

مصلاصدرا در تمام این مدت به نوشتن کتب معروف خود مشغول بود یا رساله‌هایی در پاسخ فلاسفه همزمان خود می‌نوشت تا اینکه با دعوت حاکم استان فارس یعنی امام‌قلی‌خان به شیراز بازگشت و در مدرسه‌ای که به نام پدر حاکم بنا شده بود (الله‌وردی‌خان) و به اختصار «خان» نامیده می‌شد، به تدریس فلسفه پرداخت.

* سفرهای زیارتی ملاصدرا به مکه

در زندگی ملاصدرا نوشته‌اند که او هفت مرتبه به زیارت مکه رفته است. در چهارصد سال پیش این سفر را با اسب یا شتر و از راه صحرای خشک مرکزی عربستان طی می‌نمودند. بنابرین، سفر حج نوعی ریاضت هم شمرده می‌شد.

در این سفر که به صورت کاروان‌های بزرگ حاجیان انجام می‌شد عده‌ای از گرما و تشنگی و خستگی در راه می‌مردند. با این وصف طی این سفر که چند هزار کیلومتر راه دشوار بود با پای پیاده، مسلماً دشواری‌های بیشتری داشته و قوت اراده و ایمان را می‌طلبیده است.

ملاصدرا هفت بار قدم در این راه گذاشت و سرانجام در سفر هفتم بر سر راه خود به مکّه و زیارت کعبه در شهر بصره (در خاک عراق) بیمار شد و چشم از جهان فرو بست.

* مزار ملاصدرا کجاست؛ بصره یا نجف؟

کمتر از یک دهه پیش، بحث انتقال مزار ملاصدرا از بصره به شیراز داغ بود؛ حتی محل انتقال آرامگاه هم مدرسه خان (محل تدریس ملاصدرا در شیراز) معرفی شد. اما

مدیر وقت بنیاد فارس‌شناسی به دلیل شرایط آن روز عراق این ایده را غیرعملی دانست.

البته نکته اینجاست که عده‌ای معتقدند اساساً مزار ملاصدرا در بصره نبوده، بلکه وفات او در بصره بوده و طبق سنت شیعیان، پیکر او را به شهر نجف منتقل کرده و سمپ چپ صحن حرم امام علی(ع) دفن کرده‌اند.

چنانکه دامادش فیاض لاهیجی صراحتاً این موضوع را در دیوان شعرش بیان کرده و مرحوم علم‌الهدی (نوه دختری او از دامادش فیض کاشی) همین را نقل کرده و محل دفن را «ایوان العلما» در چندمتری ضریح مطهر علوی دانسته است.

پس این ادعای برخی افراد که آثاری از مزار ملاصدرا در قبرستان قدیمی بصره دیده شده، صحیح نیست.

فارس


ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
عید فطر و زکات فطره در سیره علما
خاستگاه فقهی اختلاف نظر مراجع در اثبات رؤیت هلال رمضان و شوال
بیست و هفتم رمضان سالگشت شهادت سید حسن مدرس
تصحیح روز و سال درگذشت آقا جمال خوانساری
ترجمه‌های فارسی آقا جمال خوانساری (کتابشناسی و نسخه‌شناسی)| على اكبر زمانى ‏نژاد
ترور امیرالمؤمنین(ع) نتیجه جهل مقدس بود
کتاب شیعه (ویژه نامه سید مرتضی علم الهدی)
«مکاتیب الرسول» در سه جلد منتشر شد
مروری بر منابع مطالعاتی با موضوع امام علی(ع)
کتاب «عالم عامل» در مراغه منتشر شد
چهل بندِ بندگی و چهل درس زندگی| دکتر عبدالحسین طالعی
از دیدار با مستشرق آمریکایی تا تدوین اثری جامع در حوزه قرآن/ تکرار و عدم نوآوری آسیب اصلی پژوهش های حوزوی
راه راستی (بررسی و نقد باورهای زرتشتیان و باستان ستایان| سید حسن فاطمی
حضرت آیت الله مولی محمد فاضل شربیانی در بیان آیت الله زنجانی
سالگشت ارتحال حضرت آیت الله مولی محمد فاضل شربیانی
إصدار العدد 11 من مجلة "دراسات علمية"
آشنایی با چند کتاب ارزشمند درباره کریم اهل بیت(ع)
آشنایی با فقیهان شیعه در صفحات تاریخ
«اطلس فقهی پرندگان»
روایت حجت‌الاسلام انصاریان: آیت‌الله خویی فرمودند اتهام اهدای انگشتر به شاه را پیش مادرم فاطمه (س) حل خواهم کرد
مكتبة الوزيري في يزد |وسام السبع
بازنویسی منتهی الآمال | دکتر عبدالحسین طالعی
چهارم رمضان سالروز درگذشت شیخ حسنعلی تهرانی (م ۱۳۲۵ ق): شاگرد برجسته میرزای بزرگ شیرازی و جد مادری آیت‌الله میرزا حسنعلی مروارید (قدس سره)
توضیح و تکمله یادداشت مربوط به جد و پدر قاضی نورالله
انوار محصول محافل و حلقه‌های علمی شهر هزار حکیم است
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
ابوالفضل حافظیان
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
رونمايي از جلد اول کتاب «اطلس تاریخ اسلام»
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top