کد مطلب: 4777
تاریخ درج مطلب: سه شنبه ۱۴ دی ۱۳۹۵
خط و خطاطون في کربلا/سید سلمان هادی آل طعمه|علی اکبر صفری
خط و خطاطون في کربلا

خط و خطاطون في کربلا

کربلا مرکز تمام شایستگی ها و زیبایی هاست؛ از آن روز که رنگ شهادت گرفت هر که به سویش رفته به  شهود رسیده است. این سرزمین در اطلس جغرافیای جهان، جهانی دیگر!نه، بهشتی دیگر! نه، فراتر از بهشت است. شگفتی ندارد که تمام هنرها و آرایه ها آن یک به یک شمرده شده و به تحسین درآید،هرچند این زیبایی ها تا یوم الحساب به حساب در نمی آید چرا که هر سال در عاشورا  تاریخی دیگر بر این شهر رقم می خورد و تمام جهان را به شگفتی وا می دارد.

گواه صادق من دانشنامه گسترده و پربرگ و بار« دائرة المعارف الحسینیّة» است که بیش از هشتصد جلد خواهد شد و صد جلد از این دانشنامه تا کنون به چاپ رسیده و هنوز و همچنان در اوّل وصف حماسه کربلا و عاشورا  مانده اند.

خطّ و خطّاطین جلو های دیگر از شهر کربلاست که به تازگی به زیور طبع درآمده است. این اثر دربردارنده تاریخ خطوط عربی و مقدمه ای در خوشنویسی در کربلا و زندگی نامه و نمونه خطوط پنجاه خوشنویس کربلایی است.

ارزشمندی این اثر در ارائه نمونه های تاریخی از هنر خوشنویسی مذهبی در عراق است. خطوط سیاهی که جهان را روشن می کند. خطوط کتیبه ای حرم حضرت سیّد الشهداء علیه السلام و حرم حضرت ابالفضل العباس علیه السلام  و معرفی خوشنویسان این خطوط تاریخی از پیوندهای این هنر آسمانی را با ولایت رقم زده است.

 در این مجموعه نمونه هایی از قرآن های کتابت شده به قلم کاتبان زبردست کربلایی و خطوط قلمی بر کاشی کربلایی که شهرت جهانی دارد و خطوطی بر پارچه های زربافت و نفیس معرفی شده است.

از از دستاوردهای ستودنی این کتاب معرفی شماری از هنرمندان ایرانی است که در کربلا می زیسته و در خوشنویسی سرآمد بوده اند.

از جمله: احمد شاه نقاش تبریزی زرّین قلم(قرن هشتم)، حسین خان خوئی(قرن سیزدهم)، محمد جعفر بن فضل علی خان نوری (قرن سیزدهم)، شیخ جعفر تهرانی(کتیبه نویس قرن سیزدهم)، شیخ علی اکبر نائینی(قرن چهاردهم)، شیخ محمد یزدی(قرن سیزدهم)  و ... از خوشنویسانی هستند که نام و یاد و نمونه خطوط آنها در این کتاب آمده است.

سیر تحوّل خطوط عربی و تاثیر خط و خطاطان ایرانی بر رشد خوشنویسی نستعلیق و ثلث و نسخ در مرقّع ها و کتیبه ها  و ترکیب خطوط  در این اثر شایان توجه است.

این گنجینه پر بها و ارزشمند با تلاش استاد آل طعمه فراهم آمده و ایشان برای گردآوری برگ برگ خطوط و سطر به سطر آثار قلمی رنج فراوان برده است.

زندگی­نامه مبسوط استاد سید سلمان هادی آل طعمه در نشریه صحیفه اهل بیت علیهم السلام ، سال اول، شماره اوّل، 1394 آمده است و برگزیده آن چنین است:

 استاد سید سلمان آل طعمه از شخصیت های فرهنگی و ادبی معاصر کشور عراق است. نام ایشان با فرهنگ و تاریخ شهر کربلا گره خورده است. از سال 1373 ق که نخستین مجموعۀ شعر او به چاپ رسید تا کنون ایشان بیش از شصت سال است که در حال پژوهش و نگارش دربارۀ کربلاست. دست آورد یک عمر پژوهش او در حقیقت دارة المعارفی است که در آن  تاریخ حرم حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و اباالفضل العبّاس (ع)، شخصیت ها، صنایع، ادبیات، هنر، جغرافیای کربلا آمده است.

استاد آل طعمه در سیزدهم ذیقعده 1353/ 1935 م در خانوادۀ سادات مشهور به «آل طعمه» که از شجره سادات «آل فائز» هستند در کربلا به دنیا آمد. این خاندان اصیل از سال سوم هجری در کربلا سکونت داشته اند و به عنوان قدیمی ترین خاندان در کربلا نقابت سادات و تولیت حرم حضرت سید الشهداء(علیه السلام) و حرم حضرت ابالفضل العباس(علیه السلام)  و برخی مناصب حکومتی عراق را به عهده داشته اند.

پدر بزرگوارشان سید هادی آل طعمه خود شاعر و ادیب بود و به فارسی و عربی شعر می سرود. مجموعه ای ازدست نویس اشعار ایشان در کتابخانه استاد آل طعمه به یادگار مانده که شامل قصایدی در مدح و مرثیه اهل بیت علیهم السلام بویژه حضرت اباعبد الله الحسین علیه السلام و ابالفضل العباس علیه السلام و مصائب کربلاست. اثر دیگر مرحوم سلمان آل طعمه «منتخب الدعوات» که با تقریظ علامه شیخ آقابزرگ تهرانی در 1426ق در بیروت(انتشارات دارالأولیاء) به چاپ رسیده است.

تبار ایشان بدین شرح است: «السید سلمان بن السید هادی بن السید محمد مهدی بن السید سلیمان بن السید مصطفی بن اسید احمد بن اسید یحیی آل طعمة من ال الفائز الموسوی الحائري».

استاد آل طعمه پس از تحصیلات اولیه در سال 1959 از دارالمعلمین در کربلا، به پایان رساند و به تدریس در مدارس کربلا روی آورد. در سال 1967 در دانشکده علوم تربیتی دانشگاه بغداد وارد شد و در سال 1970 موفق به دریافت لیسانس در این رشته شد و پس از آن در مقطع متوسطه در مدارس کربلا به تدریس پرداخت.

ایشان در سال 1985پس از سالها تدریس در مدارس کربلا باز نشسته گردید  و به ادامه تحصیلات پرداخت. ایشان در سال 2010 ار دانشگاه اسلامی بیروت رشته علوم اسلامی   رادریافت کرد. عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد دربارۀ شخصیت ابن عربی و تفسیر وی است. وی اکنون در حال ارائه رساله دکتری خود با عنوان« حوزَ الکربلاء العلمیّة» به دانشگاه علوم اسلامی بیروتاست. یادآوری می شود ایشان موفق به دریافت دکتری افتخاری از دانشگاه اسلامی بیروت برای تالیف تراث کربلاء و تاریخ المرقد الحسین(ع) و العباس(ع) شده است.

این شاعر و ادیب پژوهشگر همزمان به علوم رسمی در حوزه علمیه کربلا پرداخت؛ از جمله اساتید ایشان می توان به شیخ حسن حائری در علم قرائت و شیخ عبدالحسن بیضانی در علم نحو و سید عبدالحسین کلید دار در تاریخ اسلام نام برد.

استاد سید سلمان آل طعمه از شخصیت های بزرگ جهان اسلام مانند آیت الله سید محمد مهدی موسوی خوانساری(صاحب احسن الودیعه)،آیت الله مرعشی نجفی، شیخ فرج آل عمران قطیفی، سید عبدالحسین شرف الدین، شیخ آقابزرگ تهرانی و...اجازه روایت دریافت نموده است، شمار مشایخ ایشان از صد افزون است. ایشان به تعدادی از طلاب و دانش پژوهان علوم حدیث اجازه نقل روایت داده است.

کتابخانه شخصی ایشان شامل ده هزار جلد کتاب  که بیشتر آنها ویژه حضرت امام حسین علیه السلام و موضوعات وابسته  است، از منابع مهم پژوهشی در این باره است.  استاد سالها از عراق ، ایران و لبنان دیگر کشورها فراهم آمده و با بزرگواری در اختیار پژوهشگران و علاقه مندان قرار می دهد . این کتابخانه در منزل ایشان در شهرکربلاست.

ایشان  سالهاست به تحقیق و پژوهش درتاریخ کربلا اشتغال دارد واکنون تمام آثار و تالیفات خود را در این موضوع با عنوان« موسوعة کربلا المقدّسة» آماده  چاپ می نماید. این دایرة المعارف در بیش از سی جلد فراهم آمده شامل همه موضوعات تحقیق در باره کربلا و تاریخ و فرهنگ آن است.

آثار دیگر استاد آل طعمه در موضوع تاریخ و فرهنگ کربلا عبارتند از:

  

1-تراث كربلاء ط1 ( النجف 1964م ) ط2 ( بيروت 1983م )

2-شعراء كربلاء – الجزء الأول ( النجف 1967م )، ( الجزء الثاني  –  النجف 1968م ) ، (الجزء الثالث  النجف 1969م )

3-ومضات من تاريخ كربلاء ( النجف 1967م )

4-10- مخطوطات كربلاء – الجزء الاول (النجف 1973م )

5-- دليل كتّـاب كربلاء (ط1 كربلاء   1975م ، ط2 كربلاء 2004م )

6-خزائن كتب كربلاء الحاضرة ( النجف 1977م)

7-المخطوطات العربية في خزائن كربلاء  ( الكويت 1984م )

8-مخطوطات كربلاء(الجزء الثاني) – خزانة السيد محمد باقر الحجة الطباطبائي – ( الكويت 1985م )

9-كربلاء في الذاكرة ( بغداد 1988 )

10-                 تاريخ مرقد الحسين والعباس (ع) ( بيروت 1997 )

11-                 عشائر كربلاء وأسرها ( بيروت 1997م )

12-                 معجم خطباء كربلاء ( بيروت 1998م )

13-                 معجم رجال الفكر والأدب في كربلاء ( بيروت 1999 )

14-                 كربلاء في ثورة العشرين ( بيروت 2000م)

15-                 الحسين في الشعر الكربلائي  ( بيروت 2001م )

 

16-                 دليل كربلاء المقدسة (بيروت 2001م)

17-                 الموروثات والشعائر في كربلاء ( بيروت 2003م) 

 

18-                 صحافة كربلاء (ط1 دمشق 2005م ، ط2 كربلاء 2006م )

19-                 حكايات من كربلاء ( بيروت 2007م )

20-                 أعلام من بلادي ( دمشق 2005م )

21-                 الشعراء الشعبيون في كربلاء ( ج1 ، دمشق 2005م )

22-                 أعلام النساء في كربلاء ( دمشق 2005م ) ،

23-                 المزارات المقدسة في كربلاء ( بيروت 2008م )

24-                 مشاهير المدفونين في كربلاء ( بيروت 2008م )

25-                 معجم الأكلات والحلويات في كربلاء ( دمشق 2009م)

26-                 القراء والمقرئون في كربلاء ( النجف 2010)

27-                 المعالم الأثرية والسياحية في كربلاء (طهران 2011م)

28-                 تاريخ غرفة تجارة كربلاء ( النجف 2011م)

29-                 الأسر العلمية في كربلاء – آل الشيرازي (النجف 2012م )

30-                 الانتفاضة الشعبانية في كربلاء (طهران 2012)

31-                 مخطوطات كربلاء الجزء الرابع (طهران 2013)

32-                 تاریخ صحافة کربلاء

33-                 تاریخ المساجد في  الکربلاء

34-                 التراث الشعبي لمدینة الکربلاء

35-                 خطط کربلاء

36-                 رجال من کربلاء (في جزئین)

37-                 الشعراء الجدد في کربلاء

38-                 صور إجتماعیه من کربلاء

39-                 العمارة و الآثار الاسلامیة في کربلاء

40-                 کربلاء في مراجع العربیة و المعربة

41-                 کربلاء قدیماً و حدیثاً

42-                 المخطوط من آثار الکربلائیین

43-                 المطبوع من آثار الکربلائیین

44-                 معجم المطبوعات الکربلائیة

45-                 محاسن المجالس في کربلاء

کتاب خطّ و خطّاطون في کربلا از طرف عتبه عباسیه (ع)؛ مرکز تراث کربلا در سال جاری در 217 صفحه به چاپ رسیده است. جلد دوم این اثر نیز در حال نشر است. 

 

 

 

 

 

 

 


ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
توضیح و تکمله یادداشت مربوط به جد و پدر قاضی نورالله
انوار محصول محافل و حلقه‌های علمی شهر هزار حکیم است
مزار ملاصدرا کجاست؛ بصره یا نجف؟
نگاهی به احوالات صاحب تفسیر «روان جاوید»
تاریخ سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تشیع در آذربایجان
جد و پسر قاضی نورالله شوشتری به روایت تذکره وادی ایمن در نیمه اول سده سیزدهم
کنگره بزرگداشت آیت الله نجفی دهکردی در شهرکرد برگزار می شود
الكلداري وديوان التاجر |وسام السبع
به یاد خبره علم رجال
آیت‌الله صابری همدانی و قدم در طریقت روحانیت
محمد علي العصفور وتاريخ البحرين | وسام السبع
عالمی که در کسوت روحانیت ،عمامه نمی گذاشت
نفحات الازهار، تحریر و تکمیلی جامع از عبقات الانوار
شيخ حسنعلى نخودكى اصفهانى قدس‏ سره (م 1361)
مجتهدی که خانه خود را حوزه علمیه کرد + تصاویر
ترکیب‌بندی در احوال امام زمان(عج) از سلیمی تونی ترکیب‌بندی در احوال امام زمان(عج) از سلیمی تونی |مریم نوری‌نیا
معرفی پایان نامه ای با عنون «علل عدم پیشرفت شیعه در هندوستان»
غفلت از نقش علمای شیعه هند در گسترش تشیع و دفاع از این مکتب
اخلاق انتظار یک کلمه بیشتر نیست: «انسان زیستن»|دکتر عبدالحسین طالعی
۲۰ سال کوشش مداوم شیخ کلینی در جهت حفظ میراث اهل بیت(ع)
صادر کننده فتوای تاریخی جهاد علیه روس ها
مناظره به سبک میرزای شیرازی و آخوند خراسانی
آثار البهائي في البحرين قبل450 عام
انتشار دومین شماره از خبرنامه کنگره بین المللی بزرگداشت علامه میرحامد حسین
مبانی اصولی شیخ اعظم انصاری(ره) در یک کتاب
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
ابوالفضل حافظیان
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
رونمايي از جلد اول کتاب «اطلس تاریخ اسلام»
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top