کد مطلب: 4012
تاریخ درج مطلب: یکشنبه ۴ خرداد ۱۳۹۳
الصبح اذا اسفر | عبدالرسول زین الدین
الصبح اذا اسفر ، عبدالرسول زین الدین ، کاظمین : الامانة العامة للعتبة الکاظمیة المقدسة ، 1434

دوران حیات امام کاظم علیه السلام یکی از پرشورترین و جذاب‌ترین دوره‌های تاریخ اسلام و تشیع محسوب می‌شود. این دوران به مناسبت تقارن با چهار خلیفه عباسی، منصور دوانیقی، مهدی، هادی و هارون عباسی، ویژگی‌های خاصی داشت.

امام کاظم (ع) دوازده سال از آغاز امامت خود را در زمان منصور به سر بردند و پس از آن مهدی (158 ـ 169ق) فرزند منصور روی کار آمد. مهدی نخستین خلیفه‌ای بود که امام کاظم را حبس کرد. 

بنی عباس حتی به مسائل اعتقادی هم دید سیاسی داشتند. ابن اثیر نقل کرده که: قاسم بن مجاشع تمیمی هنگام وفات خود، به مهدی عباسی وصیت کرد و پس از شهادتین، شهادت به وصایت و امامت علی بن ابی طالب (ع) داد. وقتی وصیت نامه او را به مهدی عباسی دادند، و وی آن را دید، وصیت نامه را به سویی پرت کرد و به آن بی اعتنایی کرد.

در دوران موسی الهادی، به علت فشارهای دستگاه خلافت، قیام‌های علویان ادامه یافت. وی امتیازات کمی که از قبل در اختیار علویان بود را محدودتر کرد و به سرکوبی آنها پرداخت. مقرری شیعیان و علویان را قطع کرد. نقل یعقوبی مربوط به این دوره است: أن موسى ألح في طلب الطالبيين و أخافهم خوفا شديدا و قطع ما كان المهدي يجريه لهم من الأرزاق و الأعطيه و كتب إلى الآفاق في طلبهم و حملهم‏.  از اقدامات وی در این راه، ماجرای شهید فخ در سال 169 ق بود که حسین بن علی بن حسن مثلث معروف به شهید فخ با بسیاری از طالبیان را به شهادت رساند. حاکمی که وی بر مدینه گمارده بود عبدالعزیز بن عبدالله یا عمر بن عزیز از نسل خلیفه دوم بود و وی بر علویان بسیار سخت می‌گرفت که باعث اعتراض بنی هاشم و سپس قیام شهد فخ شد. این نیز به سبب عناد هادی نسبت به علویان و شیعیان بود.

وی به این بسنده نکرد بلکه به امام کاظم سوء ظن داشت که حسین بن علی به امر ایشان قیام کرده، و قصد قتل امام کاظم را داشت که نتوانست قصد خود را عملی کند.

پس از آن که هارون (170 ـ 193) روی کار آمد، فشار بر شیعیان، علویان و به خصوص امام کاظم و اصحابشان افزایش یافت. هارون از کودکی شیعیان را دشمن خود می‌دانست.  وی به قدری با علویان دشمنی داشت که شاعران جیره خوار هجو آل علی (ع) می‌گفتند و از او صله می‌گرفتند. هارون ابتدا به مدارا رفتار کرد این زمانی بود که علی بن یقطین در دستگاه او مقام داشت.  اما کمی بعد، همان گونه که خود گفته بود: قال: حتّام أصبر على آل بني أبي طالب! و اللّه لأقتلنّهم و لأقتلنّ شيعتهم و لأفعلنّ و لأفعلن‏.

از آل ابوطالب، موضع امام کاظم در برابر هارون مشخص بود، یک موضع روشن و قاطع که نمونه آن را در ماجرای صفوان جمال می‌توان دید.  قبل از آن هم در زمان هادی، حمایت امام از شهید فخ آشکار بود. باز وقتی هارون در سال 179ق به مدینه آمد و می‌خواست نزدیکی نسب خود به رسول خدا (ص) را به رخ مردم بکشد، داخل شد و به رسول خدا سلام داد. امام موسی بن جعفر (ع) بعد از هارون و چند نفر دیگر از بنی هاشم، وارد شد و بر رسول خدا (ص) با عنوان:‌ السلام علیک یا ابه، سلام کرد.   هارون در این سفر نزد قبر پیامبر ایستاد و خطاب به ایشان گفت چون می‌ترسم فرزندت موسی باعث اختلاف در امت شود، مجبورم او را نزد خود نگه دارم. در همین سفر دستور حبس امام کاظم را داد و ایشان را ابتدا به بصره و سپس به بغداد بردند.

جایگاه امام نزد مردم به گونه‌ای بود که محمد بن اسماعیل وقتی نزد هارون رفت و از حضرت موسی بن جعفر سعایت کرد، این چنین گفت: وقَالَ مَا ظَنَنْتُ أَنَّ فِي الأَرْضِ خَلِيفَتَيْنِ حَتَّى رَأَيْتُ عَمِّي مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ يُسَلَّمُ عَلَيْه بِالْخِلَافَةِ.  باز نقل کرده‌اند که وقتی هارون به مکه آمد، محمد بن اسماعیل نزد وی رفت و گفت: آیا نمی‌دانی که دو خلیفه وجود دارد که برای هر دو هم خراج می‌آورند؟ هارون گفت: وای بر تو، غیر از من دیگر چه کسی هست؟ گفت:‌ موسی بن جعفر.  در گفتگویی هم که بین امام کاظم و هارون درباره فدک انجام شد، هارون به طور دقیق این موضوع را شنید.

«امام هفتم به قدری در نظر مردم والامقام بوده است که ایشان را شایسته مقام خلافت و امامت ظاهری نیز می‌دانسته‌اند».  ابن عماد درباره ایشان چنین آورده است: قال أبو حاتم: ثقة إمام من أئمة المسلمين.

این موارد باعث دشمنی شدید هارون با چهره شاخص آل ابوطالب، یعنی امام کاظم (ع) شد که بالاخره به شهادت ایشان پس از سال‌ها حبس در 25 رجب سال 183 ق انجامید.

اکنون و در آستانه شهادت ایشان چهار عنوان کتاب جدید در بیان شخصیت و زندگی ایشان معرفی می‌شود.

الصبح اذا اسفر

کتاب فوق در سه جلد، در سیره، شخصیت، احادیث و آثار وارده از امام موسی بن جعفر می‌باشد.

با این که کتاب در سه جلد و روی هم رفته بالغ بر 1800 صفحه نوشته شده، ولی اثری تحلیلی ـ تحقیقی نیست، بلکه هر آنچه در باره امام کاظم وجود داشته که بیشتر احادیث و روایت‌هاست، همه را دسته بندی کرده و برای هر دسته‌ای تیتری انتخاب کرده بدون هیچ توضیحی و همه را دنبال هم آورده است.

وی برای کتاب خود 4 سفر زیر را در نظر گرفته و این سه جلد را بر اساس آن تنظیم کرده است:

السفر الاول: سفر السیرة المبارکة در 14 فصل

السفر الثانی: سفر الحقیقة

السفر الثالث: سفر الطریقة (الاخلاق)

السفر الرابع: سفر الشریعة

منبع : کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران


ارسال نظر
نام
ایمیل
متن
ارسال
تازه ها
پربازدید
مقالات مربرط
حدیث نصر
درنگی برکرامتی از « میرزاطاهرتنکابنی» | علی حسن بگی
معرفی کتاب :زندگانی آیة الله چهارسوقی
شناخت نامه آیت الله حاج شیخ محمد حسین احمدی گلپایگانی|علی حسن بگی
معرفی "احوال و آثار بهاء الدین عاملی معروف به شیخ بهایی"
مروری اجمالی بر تطور فقه فتوایی
سیّد جعفر کشفی دارابی بروجردی (1189-1267ق) : سید حجّت کشفی
اشتباه تنقيح المقال درباره مدفن فخرالمحققين
ميرزا محمد تقى شيرازى قدس‏ سره (م 1338)
ذکر شریف "یا فاطمه" سلام الله علیها
آيه‏ اللّه‏ ميرزا محمد حسين نائينى قدس ‏سره (م 1355)
ناراحتى حضرت زهرا عليهاالسلام
ابعاد شخصيت شيخ انصارى
یادنامه مرحوم حضرت آیت الله محمد واعظ زاده خراسانی
انتشار شماره 11- 12 کتاب شیعه
شماره ششم کتاب شیعه منتشر شد .
حكيم جهانگيرخان قشقايى قدس ‏سره (م 1328)
سید صدرالدین صدر
شيخ محمد فاضل شربيانى قدس‏ سره (م 1322)
الصحف المطهره منتشر شد
سرگذشت ميرزا صادق آقا به قلم واعظ خيابانى
‌فضل بن شاذان در «‌الكافی»
ماجراى ملاقات با محمدرضا شاه
آیین گرامیداشت حجت الاسلام علی صدرایی خویی
انتشار کشف البراهین؛ جدیدترین اثر کلامی ابن ابی جمهور
رضا مختاری
دسترسی به متن کتابهای نرم افزار مکتبه اهل بیت علیهم السلام
عبد الحسین طالعی
جرعه ای از دریا جلد اول| مقالات آیت الله شبیری زنجانی
قربان مخدومی
ترجمه های صحیفۀ سجادیه به زبانهای غیر فارسی / سید امیر حسین اصغری
اجازه سید حسین موسوی خوانساری به میرزای قمی و تذکر یک اشتباه | محسن صادقی
همایش بزرگداشت علامه سید هبة الدین شهرستانی در دانشگاه کوفه + تکمیلی
نامۀ آية‏اللّه‏ العظمى مرعشى نجفى به استاد سعيد نفيسى / عبد الحسین طالعی
علی اکبر زمانی نژاد
یادداشتی به قلم آیت الله خویی درباره تشرف شیخ محمد شوشتری کوفی
آیت الله سید محمد نبوی عالم سرشناس دزفول دعوت حق را لبیک گفت
اسرار الصلاة شهيد ثانى رحمه‏الله | علی اکبر زمانی نژاد
فهرست نسخه های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی 31 / از ابوالفضل حافظیان بابلی
احسان الله شكراللهی طالقانی
ابوالفضل حافظیان
بازدید مقام معظم رهبری از غرفه موسسه کتاب شناسی شیعه در نمایشگاه مشکات
مشروع ‏الموسوعة الكبيرة حول‏ التراث المكتوب للشيعة أوالوسيلة إلى تصانيف الشيعة
نامه هایی از و به مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی / به مناسب سالروز درگذشت دکتر شهیدی
سندی منتشر نشده از آیت الله خویی در دفاع ازانقلاب اسلامی مربوط به 48 سال پیش
گزارشی از عملکرد 6 ماهه موسسه کتاب شناسی شیعه
تحقیق و انتشار نهج‌البلاغه از روی کُهَن‌ترین نسخه‌های موجود
به مناسبت در گذشت دکتر محمود فاضل
سندی نو یافته به خط مبارک شهید ثانی (ره) درباره خاندان شهید اول و علمای جبل عامل
بزرگترین کتاب‌شناس قرن اخیر +تصاویر
نمایش فایل های ویدئویی
ابتدای سایت | Back to top